مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 28 11 2020 03 14 بررسی بعد اجتماعی مسئولیت‌گریزی از نگاه قرآن و ‌روان‌شناسی 45 56 3635 FA محمود حسنی کارشناس ارشد - روان شناسی مشاوره دانشگاه معارف اسلامی حسین صابری راد دانشجوی کارشناسی ارشد - موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی قم ابوالحسن حقانی خاوه استادیار - مطالعات اسلامی Journal Article 2019 09 29 From the Quranic perspective, responsibility, as part of human nature, means being dependable, making good choices, and taking accountability for your actions. A Quranic man or woman knows his responsibilities towards the others and fully observe the rights of the people and avoid all sorts of aggression. This paper seeks to study the social dimensions of irresponsibility from the viewpoint of the Qur'an and psychology. Using an analytical method, this paper studies the cognitive, emotional and behavioral dimensions and factors of responsibility from the viewpoint of psychology and Islam. The findings show that man is a social entity who has a social life that should observe his responsibilities due to his dignity to maintain social justice; otherwise, irresponsibility can cause social corruption. مسئولیت پذیری در قرآن به مفهوم تکلیف شناسی و ضابطه پذیری و تهعدباوری، ریشه در فطرت و وجدان آدمی دارد و سایه‌ی روشنی از آن به صورت کلی در ضمیر و باطن انسان نهاده شده و از باورهای وجدان و عقل آدمی است .انسانی که تحت تأثیر تربیت های قرآنی قرار گرفته، مسئولیت های خویش را می شناسد و مسئولیت پذیر است .این انسان به مدد قوه تمیز و تشخیص و وجدان آگاه خود حریم حق و حقوق ها را رعایت می کند، نسبت به همگان احساس تعهد و مسئولیت می کند، و از هرگونه تجاوزگری و قانون شکنی و مسئولیت گریزی می پرهیزد. پژوهش حاضر به هدف شناسایی بررسی مسئولیت گریزی اجتماعی از نگاه قرآن و روان شناسی تدوین شد. روش پژوهش در این تحقیق تحلیل محتوا است و با مراجعه به منابع روان شناسی و اسلامی به مفهوم شناسی و شناسایی شیوه های آن براساس اسناد موجود در این منابع پرداخته است. ابتدا ابعاد و عوامل زمینه ساز شناختی، عاطفی و رفتاری مسئولیت گریزی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پژوهش نشان داد که مسئولیت گریزی، بیانگر آن است که انسان موجودی اجتماعی است و زندگی اجتماعی، منشأ حقوق و تکالیف معینی است که انسان با توجه به کرامت و مسئولیت خویش باید آنها را راعایت کند تا زمینه ساز تحقق عدالت اجتماعی باشد؛ والا با مسئولیت گریزی، زمینه ساز فساد اجنماعی خواهد شد.