مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 28 11 2020 03 14 بررسی مناقشه طبیعت ـ تربیت در ساخت شخصیت براساس منابع اسلامی و روان‌شناختی 67 78 3639 FA مهدی رودبارانی دانشجوی دکتری- روان شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) ۰۰۰۹-۰۰۰۴-۸۵۲۳-۰۹۳۶ ابوالقاسم بشیری دانشیار - گروه روانشناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0003-3022-4737 Journal Article 2019 07 11 Personality is the main psychological structure of human being and the most important psychological achievement. Meanwhile, the discussion of nature-education which discusses the scope and the effects of nature and inheritance on personality in among the hot debates in the phycology of personality. This paper seeks to find a reasonable answer to this question. Using an analytical-interpretive method, and focusing on the Islamic sources, this survey show that the main factor in this process is the self and the human being itself, though the environmental factors play a role in this respect, but the main factor is the human will, and the environmental factors just have a preliminary role in education. شخصیت اصلی ترین ساختار روان شناختی انسان و مهم ترین دستاورد علم روان شناسی محسوب می گردد، اما اینکه شخصیت چگونه و تحت تأثیر چه عواملی ساخته می شود و آیا عوامل سرشتی و وراثتی نقش مهم تری در ساخت شخصیت انسان دارند یا عوامل محیطی؟ به مناقشه «طبیعت ـ تربیت» مشهور است؛ ازجمله مسایلی است، که سال ها ذهن روان شناسان شخصیت را به خود مشغول نموده و پژوهش های فراوانی را موجب شده است. موضوعی که یافتن پاسخی معقول و مقبول برای آن هدفی است که، پژوهش حاضر به منظور دستیابی به آن انجام گرفته است. در این پژوهش، محقق با روش تحلیلی ـ تفسیری و با بررسی سیر تحولات و رویکردهای مختلف به این مسئله در کنار هم گذاشتن و تجزیه و تحلیل آنها و مراجعه به منابع اسلامی و بررسی دیدگاه اسلام نسبت به ساخت شخصیت، چنین نتیجه گیری کرده که جهت گیری صحیح در قبال این مسئله بررسی آن در سطح جمعیت است نه سطح درون فردی. همچنین در منابع اسلامی هم شواهدی در تأیید تأثیرات عوامل سرشتی و هم عوامل محیطی وجود دارد. اما، این عوامل صرفاً مواد اولیه و مقدماتی برای تحول شخصیت انسان هستند و از نظر اسلام عامل اصلی در این زمینه «اراده» انسان می باشد.