مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 29 1 2020 09 19 ماهیت و انواع خواطر و معیار بازشناسی آنها از یکدیگر 27 37 3673 FA علی باقرزاده ساربانقلی کارشناس ارشد - عرفان اسلامی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) داود حسن زاده کریم آباد استادیار - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0009-0005-3943-2913 Journal Article 2019 11 10 Recognition of incoming thoughts and its denial is one of the most basic elements of behavior in Islamic mysticism and one of the tools of self-knowledge. Controlling the faculty of fantasy and imagination and conquering the heart is among the results of recognition of incoming thoughts. In this assumption, no unreasonable thoughts enter the heart, and hence man achieves heart confidence. Without this, the seeker will not succeed, because the denial of incoming thoughts is necessary at least for the presence of the heart in worship, especially prayer. Incoming thoughts is a part of the induction of the heart, which inadvertently enters the heart and appear as addresses. According to the esoteric degrees of man and his conduct, the incoming thoughts are issued from four sources, and the soul comprehends them with the appropriate means. Using a descriptive-analytical method, this paper studies the divisions of this thoughts, which most of the divisions are as follows celestial, terrestrial, sensual and devilish. شناخت خواطر و نفی آن، از اساسی ترین عناصر سلوک در عرفان اسلامی و یکی از لوازم معرفت نفس است که نتیجۀ آن مهار قوای واهمه و خیال و به تسخیر درآوردن قلب می باشد؛ تا اینکه هیچ خاطری بی اذن سالک بر قلب او وارد نشود و انسان به اطمینان قلبی دست پیدا کند. بدون این امر، سالک راه به جایی نمی برد و برای حضور قلب در عبادات و خصوصاً نماز، نفی خواطر ضروری است.     خواطر بخشی از واردات القا شده بر قلب می باشند که بدون تعملِ شخص بر دل او وارد می شوند و به صورت خطاب ظاهر می شوند. خواطر بر حسب درجات باطنی انسان و مراتب سلوکی اش، از چهار منشأ صادر می شوند و نفس با ابزارهای مناسب، آنها را درک می کند. برای خواطر تقسیم های متعددی ذکر کرده اند، ولی اغلب تقسیم چهارگانه به «رحمانی، ملکی، نفسانی و شیطانی» کاربرد دارد و ویژگی های هریک، بیان شده است. روش تحقیق در این مقاله، توصیفی ـ تحلیلی است. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/4_57.pdf