مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 29 8 2020 11 11 الگوی تاب‌آوری (فعال) در ارتباطات همسایگی اسلامی 89 99 3814 FA علی ملکوتی نیا دکتری - علوم و معارف نهج‌ البلاغه دانشگاه قرآن و حدیث 0009-0005-8757-7455 طاهره معین فر حوزوی - سطح 2 جامعه الزهرا (س) Journal Article 2020 06 21 Islamic teachings consider "tolerance" as a way to deal with conflicts, contradictions and troubles in the neighborhood. In Islamic texts, this theme has been reflected through concepts such as "negligence", "tolerance of neighbor’s harassment", "lenience" and "benevolence against wrongdoings". Using the method of qualitative content analysis, this study concludes that the tolerance of neighbors in the Islamic model has hierarchical levels, i.e. the quality of interaction with "bad neighbors" has the form of a (hierarchical) continuum, starting linearly from the point of "lowest level" (tolerance of troubles and wrongdoings) and extending to the "highest level" (benevolence), and the middle level in this model is "tolerance", which includes such things as forgiveness of neighbor's sins and mistakes, forgiveness of neighbor's oppression, tolerance towards neighbor's ignorant behavior and refraining from harassing one’s neighbors. Tolerance in neighborhood relationships begins actively (away from passivity), with resistance against harsh conditions, continues with adaptation (reducing the effects of the confrontation) and eventually comes to an end by affecting the neighbor and improving the situation. آموزه های اسلامی، «تاب آوری» را ازجمله راه های مقابله با تعارضات، تضادها و مزاحمت های همسایگی، در نظر گرفته است. این مضمون توسط مفاهیمی همچون «تغافُل»، «تحمل آزار همسایه»، «مدارا» و «احسان در مقابل بدی» در متون اسلامی منعکس شده است. نوشتار حاضر با روش تحلیل محتوای کیفی به این نتیجه رسید که تاب آوری همسایگان در الگوی اسلامی، دارای مراتبی پلکانی است یعنی کیفیت تعامل با «همسایة بد» به شکل یک پیوستار (دارای مراتب)، به صورت خطی از نقطة «پایین ترین مرتبه» (تحمل بدی و آزار) شروع و تا «بالاترین مرتبه» (احسان) امتداد می یابد و مرتبة میانی این الگو نیز با «مدارا» تصویر می گردد که با مواردی همچون چشم پوشی عفیفانه از لغزش و گناه همسایه، گذشت در مقابل ستم همسایه، بردباری در برابر رفتار جاهلانة همسایه و خودداری از آزاررسانی به همسایه، محقق خواهد شد. با این توضیح، تاب آوری در ارتباطات همسایگی به شکلی فعال (به دور از انفعال)، با مقاومت در مقابل شرایط سخت و تلخ، آغاز شده و با سازگاری (کاهش اثرات حادثه) ادامه یافته و در نهایت با اثرگذاری بر همسایه و اصلاح وضعیت، به سرانجام خود خواهد رسید. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/9_20.pdf