مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 31 10 2023 02 03 بررسی چالش‌های معرفت‌شناختی «امکان علوم انسانی اسلامی» براساس دیدگاه‌های آیت‌الله مصباح یزدی 15 26 4240 FA سیدحسین حسینی استادیار - فلسفه و کلام پژوهشگاه علوم انسانی. تهران محمدعلی محیطی اردکان دانشیار ـ فلسفه اسلامی ـ مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0003-3347-8839 Journal Article 2022 08 15 Abstract The human sciences are the software of all civilizations. The existing human sciences are appropriate to the cultural and ideological context of the Western world. Despite the logical need of the modern Islamic civilization for the Islamization of the human sciences, some still doubt the possibility of Islamic human sciences. Thus, it is necessary to identify, analyze and evaluate the theoretical challenges to the Islamization of human sciences. Using the descriptive-analytical method and a critical approach and based on the views of the prominent philosopher of the Islamic world, Allameh Misbah Yazdi, this research tries to investigate the epistemological challenges to "the possibility of the Islamic human sciences ". Based on the obtained results, the epistemological exclusivity in modern science, the unrealism of the language of religion, the paradoxical nature of Islamic science, and the separation of science and technology are among the most important epistemological challenges to the possibility of "the Islamic human sciences". Ayatullah Misbah Yazdi has not only answered all the mentioned challenges by explaining the necessary foundations for the Islamization of human sciences, including epistemological foundations, but also has shown the way to provide concrete examples of Islamic human sciences through emphasizing the necessity of religious science. علوم انسانی نرم افزار هر تمدن است. علوم انسانی موجود متناسب با بافت فرهنگی و ایدئولوژی جهان غرب است. علی رغم نیاز منطقی تمدن نوین اسلامی به اسلامی سازی علوم انسانی، برخی همچنان در امکان علوم انسانی اسلامی تشکیک می کنند. بدین سان، لازم است چالش های نظری اسلامی سازی علوم انسانی را شناسایی، تحلیل و ارزیابی کرد. پژوهش حاضر با محوریت دیدگاه های فیلسوف برجسته‌ی جهان اسلام، علامه مصباح یزدی درصدد است با روش توصیفی ـ تحلیلی و با رویکرد انتقادی به بررسی چالش های معرفت شناختی «امکان علوم انسانی اسلامی» بپردازد. براساس نتایج به دست آمده، انحصارگرایی معرفتی در علم مدرن، ناواقع گرایی زبان دین، پارادوکسیکال بودن علم اسلامی، تفکیک علم از تکنولوژی از مهم ترین چالش های معرفت شناختی امکان «علوم انسانی اسلامی» است. آیت الله مصباح یزدی با تبیین مبانی لازم جهت اسلامی سازی علوم انسانی، ازجمله مبانی معرفت شناختی، نه تنها به همه‌ی چالش های یادشده پاسخ داده اند؛ بلکه با تأکید بر ضرورت علم دینی، راه را برای ارائه‌ی نمونه های عینی علوم انسانی اسلامی نیز نشان داده اند. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/3_95.pdf