مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 31 11 2023 03 04 شعورمندی جمادات از دیدگاه قرآن 79 91 4255 FA حمید آریان دانشیار - گروه تفسیر و علوم فرآن مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0001-6102-3650 مجتبی مستشرق دانش‌پژوه دکتری علوم قرآن و حدیث، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0001-6290-8477 Journal Article 2022 11 05 Abstract This paper deals with the intelligence of all beings, including inanimate bodies, from the perspective of the Qur'an. Focusing on the verses of the Holy Qur'an and using the analytical-interpretive method, this article investigates the intelligence of inanimate bodies. The result of the research shows that, firstly, the Holy Quran attributes actions such as glorification, prostration, humility, speech, negligence, etc. to all or some of the inanimate bodies, and, secondly, such attributions can be justified only by the fact that these beings are intelligent. Of course, there are other explanations for these attributions that are contrary to the outward of these verses and are difficult in some cases. Answering these justifications and revealing their weakness is another part of this research. The findings of this research are effective in changing the worldview of people and society, as well as in ethics, law, psychology, and the lifestyle of humans in facing creatures and interacting with them. پرسش دربارۀ شعورمندی همۀ موجودات ازجمله جمادات از دیدگاه قرآن، مسئلۀ این نوشتار است. این مقاله با تمرکز بر آیات قرآن کریم و روش تحلیلی ـ تفسیری، به بررسی شعورمندی جمادات پرداخته است. حاصل پژوهش نشان می دهد که اولاً قرآن کریم فعل و انفعالاتی همچون: تسبیح، سجده، خشوع، نطق، غفلت و... را به همه یا بعضی از جمادات نسبت می دهد؛ ثانیاً چنین نسبتی تنها با شعورمند بودن این موجودات توجیه معقولی می یابد. البته توجیهاتی دیگر نیز برای این نسبت ها ارائه شده که برخلاف ظاهر این آیات است و در مواردی تکلف آمیز است. پاسخ به این توجیهات و آشکار ساختن ضعف آنها بخش دیگری از رهاورد این تحقیق است. دستاورد این تحقیق در تغییر نگرش جهان شناختی فرد و جامعه و نیز در اخلاق، حقوق، روان شناسی و سبک زندگی انسان ها در مواجهه با موجودات و تعامل با آنها مؤثر است. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/8_88.pdf