مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 32 1 2023 03 21 اخلاق اجتماعی در سبک زندگی مؤمنانه در صحیفه‌ی سجادیه 9 20 4276 FA سیدحسین شرف الدین استاد - گروه جامعه‌شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0002-2490-0009 Journal Article 2023 01 07 Abstract Social world is the arena for its members’ confrontation in different communicational and interactional cycles. As an action system, social communications is composed of several elements. The most important elements are as follows: agent (at least two people), situation (spatial-temporal), motivation, goal, will, action, norm, influence and feedback. The most prominent element whose positive presence is expected in all communication cycles is observing accepted axiological standards and ethical rules. To organize human actions in different fields of life, in each society, a wide range of dos and don’ts and ethical rules have been prepared and prescribed based on prevailing cultural discourse, structural requirements, situations and environmental conditions, motives and the goals of agents. In an Islamic society, religion, as a social meta-institution, plays a pivotal role in producing, confirming, prescribing, and encouraging the observance of moral values, both obligatory and preferred, as one of the basic components of religious "lifestyle". Using qualitative content analysis method, this article seeks to extract some of the moral teachings of Islam in the field of social relations from Sahifa Sajjadia and explain and interpret the issue to the possible extent. دنیای اجتماعی عرصه رویارویی اعضا در چرخه های مختلف ارتباطی و تعاملی است. ارتباطات اجتماعی به مثابه یک نظام کنش، از عناصر متعددی ترکیب و تألیف یافته است. کنش گر (دست کم دو نفر)، موقعیت (مکانی ـ زمانی)، انگیزه، هدف، اراده، کنش، هنجار، تأثیر، بازخورد؛ از مهم ترین این عناصر شمرده می شوند. برجسته ترین عنصری که حضور ایجابی آن در همه‌ی چرخه های ارتباطی، انتظار می رود، رعایت معیارهای ارزشی و قواعد اخلاقی پذیرفته شده است. در هر جامعه معمولاً متناسب با گفتمان فرهنگی غالب، اقتضائات ساختاری، موقعیت ها و شرایط محیطی، دواعی و اهداف کنش گران؛ طیف وسیعی از بایدها و نبایدهای ارزشی و قواعد اخلاقی مورد وفاق جهت سامان دهی به کنش های انسانی در ساحت های مختلف زیستی تمهید و تجویز شده است. در جامعه اسلامی، دین به مثابه یک فرانهاد اجتماعی، نقش محوری در تولید، تأیید، تجویز، ترغیب به رعایت ارزش های اخلاقی، اعم از الزامی و ترجیحی به عنوان یکی از مؤلفه های بنیادین «سبک زندگی» مؤمنانه دارد. این نوشتار درصدد است تا با روش تحلیل محتوای کیفی، بخشی از معارف اخلاقی اسلام را در حوزه‌ی روابط اجتماعی از کتاب شریف صحیفه‌ی سجادیه استخراج و در حد امکان توضیح و تفسیر کند. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/2_95.pdf