مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 06 واکاوی نقش تن‌پوش عبا در فرهنگ اسلامی و بازتاب بلاغی آن در ادب فارسی 5000211 10.22034/marifat.2024.5000211 FA علی اصغر غفوری 0000-0002-5097-5899 عبدالمجید محققی استادیار - دانشگاه یاسوج Journal Article 2024 01 24 One of the topics that is important from a historical, social, literary, and cultural point of view and can clarify aspects of Iranian culture and literature, is the type of cover presented in Persian literary works and their literary role in these works. By referencing the Persian literature in verse and prose, which are also considered as historical documents in this regard, its types, social functions, and the value and یکی از موضوعاتی که از لحاظ تاریخی، اجتماعی، ادبی، و فرهنگی اهمّیّت دارد و می‌تواند جنبه‌هایی از فرهنگ و ادب ایرانی را روشن سازد، نوع پوشش مطرح در آثار ادبی فارسی و نقش ادبی آنها در این آثار است. با استشهاد به متون منظوم و منثور ادب فارسی که به‎نوعی سند تاریخی دراین باره نیز محسوب می‌شوند، انواع آن، کارکردهای اجتماعی، و ارزش و فرهنگ استفاده و نیز کارکرد ادبی مربوط به هر یک از آنها به‌دست‌می‌آید. در این پژوهش نگارندگان بر آن بوده‌اند تا با استناد به آیات قرآن، احادیث نبوی، روایات منقول از اهل بیت پیامبر(ص) و نیز اقوال مشایخ و بزرگان طریقت و به شیوه‌ی تحلیلی جایگاه و نقش دینی و اجتماعی عبا در فرهنگ اسلامی را بیان‌کنند واژه‌ی عبا و مترادفات آن در آثار شاعران و نویسندگان بسیاری به صورت‌های گوناگون آمده و ترکیب‌های خاصّی از آن حاصل‌شده‌است. مانند این ترکیبات که خاقانی برای تشبیه و توصیف از آنها بهره‎برده‎است: « حلّه‌ی حیات، حلّه‌ی حدوث، حلّه‌ی نه چرخ، حلّه‌ی تن، حلّه‌ی دل، حلّه‌ی علم، رداء صبح، ردای زر، ردای نور، ردای ساده‌ی احرار، ردای روح، ردای کبریا، و ردای نوروز » ؛ بیشترین سهم نیز در ساخت این ترکیبات بدیع از آنِ هم اوست.