مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 33 1 2024 04 18 دیدگاه‏ها دربارۀ رابطة اخلاق و سیاست (2) 5 10 5001282 10.22034/marifat.2024.5001282 FA آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 00000000000000000000 Journal Article 2026 07 04 As mentioned in the first part, there are ambiguities or disagreements regarding “the relationship between ethics and politics” not only among ordinary people, but also among experts and scholars. Here I will briefly refer to the existing views in this area and then explain their differences with the Islamic view. Three approaches are briefly outlined in this field: the “conceptual and substantive separation of ethics and politics” approach, which argues that there is a contrast between ethics and politics; “the existence of two types of ethical systems: Individual and Social" approach, which states that ethics should not be limited to individual or interpersonal relationships, and that the realm of government and politics should not be excluded from ethics; and the "the primacy of political interests in cases of shared ethics and politics" approach, which holds that some ethical matters are not within the realm of politics, and some managerial, executive, and political matters are not within the realm of ethics. همان‏طور که در گفتار نخست اشاره شد، در مسئلة «رابطة اخلاق و سیاست» نه‏تنها بین افراد عادی، ابهام‏ها یا اختلاف ‏سلیقه‏هایی وجود دارد، بلکه صاحب‏نظران و متخصصان نیز در این‌باره اختلاف‏نظر‏های ریشه‏ای دارند. در این گفتار، به‏اجمال به دیدگاه‏های موجود در این زمینه اشاره و سپس، تفاوت آنها با دیدگاه اسلام را تبیین خواهیم کرد. در اینجا به طرح اجمالی سه رویکرد در این زمینه می‌پردازیم: رویکرد «جدایی مفهومی و مصداقی اخلاق و سیاست» که به تباین اخلاق و سیاست معتقد است. رویکرد «وجود دو نوع سیستم اخلاقی؛ فردی و اجتماعی» که بر آن است که نباید اخلاق را به روابط فردی یا روابط بین فردی منحصر و نیز نباید حوزة حکومت و سیاست را از اخلاق خارج کرد و رویکرد «تقدم مصالح سیاسی در موارد اشتراک مصداقی اخلاق و سیاست» که معتقد است: بعضی اموری اخلاقی در قلمرو سیاست نمی‏گنجد و برخی امور مدیریتی، اجرایی و سیاسی در حوزة اخلاق نیست. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/5001282-1734172944.pdf