TY - JOUR ID - 5001506 TI - نقش دینداری در خردمندی از منظر علامه طباطبائی با تأکید بر تفسیر المیزان JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 2 LA - fa SN - 1023-6015 AU - Rosta, Sayyed Mehdi AD - دانشجوی دکتری - شهید باهنر کرمان AU - Alavi, Seyed hamidreza AD - استاد - گروه علوم تربیتی دانشگاه شهید باهنر کرمان AU - Yari Dehnavi, Morad AD - استادیار - گروه فلسفه و تعلیم و تربیت دانشگاه شهید باهنر کرمان Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 35 IS - 3 SP - 15 EP - 26 KW - دینداری KW - خرد KW - خردمندی KW - عقل KW - شناخت KW - علامه طباطبائي KW - تفسیر المیزان DO - 10.22034/marifat.2026.5001506 AB - در چند دهه اخیر دانشمندان تلاش زیادی انجام داده‌‌اند که مؤلفه‌‌های خردمندی را مشخص نمایند. دینداری به‌عنوان یکی از مؤلفه‌‌های خردمندی مورد توجه بوده است، ازآنجاکه سایر پژوهش‌‌ها به طور عمیق و جامع به تبیین نقش دینداری در خردمندی نپرداخته‌‌اند، ازاین‌رو هدف این پژوهش تبیین نقش دینداری در خردمندی است. جامعۀ آماری این پژوهش شامل همۀ آثار علامه طباطبائی است و نمونۀ آن، با تأکید بر تفسیر المیزان می‌‌باشد. به منظور تبیین مؤلفه‌‌های دینداری مؤثر در خردمندی از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شد. ابتدا با کمک نرم‌افزار جامع‌ التفاسیر نور3، واژه خرد و واژگانی که ارتباط معنایی قوی با خرد دارند در تفسیر المیزان مورد جست‌وجو قرار گرفتند. سپس به مطالعۀ عمیق پاراگراف‌‌های جست‌وجوشده پرداخته شد و عبارات مرتبط فیش‌برداری شدند. بعد از گردآوری اطلاعات، مجدداً عبارات مرتبط عمیقاً مورد مطالعه قرار گرفتند و به توصیف و تحلیل نقش دینداری در خردمندی از منظر علامه طباطبائی پرداخته شد. یافته‌‌ها نشان می‌‌دهد که مؤلفه‌‌های دینداری مؤثر در خردمندی شامل «دینداری عالمانه»، «دینداری عمل‌‌گرایانه»، «کسب فضائل و اخلاقیات الهی و انسانی»، «حکمت الهی»، «عبودیت و بندگی خداوند»، «رابطۀ عارفانه با خداوند»، «اعتقاد به نبوت انبیاء الهی و پیروی از آنان» و «ساختن زندگی دنیوی و اخروی» می‌‌باشد. نتایج نشان می‌‌دهد که دینداری از طریق تحول در شناخت، عاطفه و معنویت فرد به تحول در بعد عقلانی اوکمک می‌‌کند و تحول در بعد عقلانی به‌معنای رشد خردمندی است. از جهتی هر نوع دینداری با خردمندی مرتبط نیست، بلکه دینداری که به‌درستی شکل گرفته باشد می‌‌تواند به رشد خردمندی کمک نماید. UR - https://marifat.nashriyat.ir/node/5001506 L1 - https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/5001506-1791967700.pdf ER -