مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 34 2 2025 07 23 ملاک‌های قرآنی انتخاب افراد برای تصدی مسئولیت‌های اجتماعی 13 22 5001546 10.22034/marifat.2025.5001546 FA یونس حسنی دانشجوی دکتری - تفسیر و علوم قرآنی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0009-0009-2792-6165 Journal Article 2025 01 12 Given the principle of meritocracy in selecting individuals and assigning social responsibilities, whether in governmental sectors or private institutions, proper individual selection depends on awareness of traits suited to the responsibilities undertaken. The Holy Qur’an refers to "selection" using terms like istifā and ijtibā for prophets, God's friends, and some righteous individuals. Although the divine prophets represent the highest rank in the Holy Qur’an, others must also possess shared qualifications at a lower level to assume social responsibilities. This descriptive-analytical study aims to outline the Qur’anic criteria for choosing qualified individuals, concluding that faith, piety, trustworthiness, knowledge and expertise, jihadi membership, tolerance, and adherence to divine guardianship (wilāyah) are the key criteria for taking different social positions. با توجه به اصل شایسته‌سالاری در گزینش افراد و واگذاری مسئولیت‌های اجتماعی به آنها چه در بخش‌های دولتی و چه در نهادها و سازمان‌های خصوصی، انتخاب درست در گرو آگاهی از ویژگی‌هایی متناسب با مسئولیتی است که افراد متصدی آن می‎شوند. قرآن کریم از «انتخاب» با تعابیر متناظری همچون «اصطفا»، «اجتبا» و... درباره انبیا و اولیا و برخی از صالحان نام برده است؛ هرچند انبیای الهی در عالی‎ترین مراتب صفات و ویژگی‎های مطرح‌شده در قرآن می‌باشند، اما دیگران نیز در مرتبه پایین‌تری باید واجد شرایط مشترک با آنها برای بر عهده ‌گرفتن مسئولیت‌های اجتماعی باشند. پژوهش حاضر با هدف بیان ملاک‎های قرآنی انتخاب شایسته افراد با روش توصیفی ـ تحلیلی سامان یافته و به این نتیجه رسیده که ایمان، تقوا، امانتداری، آگاهی و تخصص، سابقه جهاد، سعه صدر و ولایت‎پذیری ازجمله ملاک‌های قرآنی افراد برای تصدی انواع مسئولیت‎های اجتماعی می‎باشد. https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/5001546-1752906399.pdf