TY  - JOUR
ID  - 5002045
TI  - تبیین وجه بشری و حقانی انسان در قرآن و تأثیر آن بر آموزش علم اخلاق با تکیه بر تفاسیر عرفانی بر آیه «رمی»
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 2
LA  - fa
SN  - 1023-6015
AU  - monadi , Mohammad mahdi
AD  - عضو هیئت علمی و استادیار گروه آموزش معارف اسلامی 
AU  - Varmazyar, Marziyeh
AD  - استادیار - گروه معارف دانشگاه لرستان
Y1  - 2027
PY  - 2027
VL  - 35
IS  - 4
SP  - 
EP  - 
KW  - قرب؛ وجه بشری؛ وجه حقانی؛ آیه رمی؛ تفاسیر عرفانی؛ آموزش اخلاق
DO  - 10.22034/marifat.2025.5002045
AB  - این پژوهش با تحلیل تفاسیر عرفانی آیه «رمی» (انفال: ۱۷) به بررسی دوگانگی وجودی انسان در قالب «وجه بشری» (محدودیت‌های مادی و نیازهای طبیعی) و «وجه حقانی» (پتانسیل اتصال به حقیقت الهی) و تأثیر آن بر نظام اخلاقی اسلام می‌پردازد. روش کار مبتنی بر تحلیل محتوایی متون عرفانی اسلامی است، از جمله آثار ابن‌عربی، سیدحیدر آملی و کاشانی که مفاهیمی چون قرب نوافل و فرائض، وحدت وجود و توحید افعالی را در مرکز تحلیل قرار می‌دهند. یافته‌ها نشان می‌دهند تفاسیر عرفانی این آیه با تأکید بر همزادی فاعلیت انسان و خداوند («تو پرتاب کردی، اما خداوند پرتاب کرد»)، زمینه‌ای برای درک عمیق‌تر اخلاق بندگی (مانند اخلاص، تقوا)، اخلاق فردی (عفت، حکمت) و اجتماعی (عدالت، مسئولیت‌پذیری) فراهم می‌کنند. این رویکرد انسان را موجودی دوساحتی معرفی می‌کند: وجه بشری زمینه عبودیت و وجه حقانی مقام خلافت الهی را شکل می‌دهد. همچنین، استفاده از نمادهای عرفانی مانند «اخگر و آتش» به توضیح پیوند بین دو وجه کمک کرده و آموزش اخلاق را از حالت تلقینی به فرایندی پویا تبدیل می‌کند. به‌منظور بهبود یادگیری اخلاق، می‌توان مدل‌های آموزشی مبتنی بر سازنده‌گرایی و حل مسئله را در کنار استفاده از نمادها و نشانه‌ها از این محتوای تفسیری بهره‌برداری نموده و در فرآیند آموزش بکار بست.
UR  - https://marifat.nashriyat.ir/node/5002045
L1  - ER  -