مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 35 1 2026 04 04 بررسی مقایسه ای نظریه معیار ارسطو در ارزش اخلاقی با نظریه قرب الهی علامه مصباح یزدی 43 54 5002374 10.22034/marifat.2025.5002374 FA مرتضی بخشی گلسفیدی استادیار اخلاق موسسه امام خمینی 0000-0002-3771-8556 مجتبی مصباح دانشیار - گروه فلسفه مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) Journal Article 2025 08 02 نظریه¬ی اعتدال ارسطو بعنوان یکی از مشهورترین معیار¬های ارزش، مورد رغبت بسیاری از فلاسفه بویژه علمای مسلمان قرار گرفته است. سوال این است که آیا این نظریه، معیاری عاری از نقاط ضعف ارائه داده است؟نسبت آن با نظریه قرب الهی چگونه است؟ آیا نظریه قرب الهی در مقایسه با نظریه اعتدال امتیازاتی دارد؟ در این مقاله گردآوری داده‌ها، کتابخانه‌ای بوده و با روش توصیفی-تحلیلی به سؤالات پاسخ داده می‌شود. نظریه¬ی اعتدال ارسطو از جهت واقع¬گرای ماوراءالطبیعی بودن و تأکید بر فضیلت داشتن و دارای مؤیدات نقلی بودن، معیار خوبی به¬نظر می¬رسد ولی از جهاتی مانند تعیین غایت نهایی، دشواری تشخیص معیار درونی، دلیل ناکافی بر اثبات نظریه¬ی اعتدال، اشکال دور در تمسک به فاعل اخلاقی و مشکل تشخیص حد وسط ضعف جدی دارد. در حالیکه نظریه قرب الهی به عنوان جایگزین مناسب آن، طبق یک سیر منطقی و عاری از هر اشکالی اثبات شده و ضمن داشتن تمام محسنات نظریه¬ی ارسطو، از نقاط ضعف آن نیز مبری است.