مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 ساحت های موضوعی تفکر از منظر علامه مصباح یزدی: 5002385 10.22034/marifat.2025.5002385 FA هادی حسینخانی استادیار 0000-0002-1331-4119 Journal Article 2025 08 03 ساحت های موضوعی تفکر از منظر علامه مصباح یزدی: در منظومه اخلاق اسلامی، تفکر جایگاهی بی‌بدیل دارد. روایات معصومین(ع) تأمل یک ساعته را برتر از یک سال - و در برخی نقل‌ها شصت سال - عبادت می‌دانند. این برتریِ حیرت‌انگیز، پرسش محوری این پژوهش را شکل می‌دهد که اندیشیدن در چه موضوعاتی چنین تأثیر شگرفی دارد که از دهه‌ها عبادت ارزشمندتر است؟ این تحقیق با روش اسنادی و با واکاوی آثار علامه مصباح یزدی به این پرسش پاسخ می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد از دیدگاه ایشان، ساحت‌های موضوعی تفکر بر دو محور اساسی متمرکز است: نخست، امور الهی شامل تأمل در صفات و افعال پروردگار، نشانه‌های حکمت او در آفرینش، ارتباط نظام هستی با مبدأ و معاد، و نعمت‌های بی‌شماری که ارزانی داشته است. دوم، امور انسانی که مشتمل است بر: تأمل در فناپذیری دنیا، شناخت ابعاد وجودی انسان، سنجش و مقایسه امور، و درک پیامدهای نیکی و بدی. این پژوهش نشان می‌دهد تمرکز تفکر بر این موضوعات، انسان را به شناختی ژرف و عملی از حقیقت وجود رهنمون می‌سازد.