TY  - JOUR
ID  - 5002416
TI  - تبیین نقش معقولات ثانیه فلسفی در فلسفۀ اخلاق با تأکید بر آرا علامه مصباح یزدی
JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
JA  - 2
LA  - fa
SN  - 1023-6015
AU  - Emami, Seyyed Maysam
AD  - 
Y1  - 2026
PY  - 2026
VL  - 35
IS  - 1
SP  - 33
EP  - 41
KW  - مفاهیم اخلاقی
KW  - معقولات ثانیه فلسفی
KW  - فلسفۀ اخلاق
KW  - علامه مصباح یزدی
KW  - واقع‌گرایی اخلاقی
KW  - مسئلۀ باید و هست
DO  - 10.22034/marifat.2025.5002416
AB  - تقسیم مفاهیم کلی به معقول اول و ثانی، از مبانی مهم حکمت اسلامی است که در حل مسائل علوم عقلی نقش کلیدی دارد. معقولات ثانیه فلسفی به دلیل ویژگی‌های خاص، جایگاه محوری ‌یافته‌اند. علامه مصباح یزدی با تأکید بر تمایز این مفاهیم از معقولات اولی و ثانیه منطقی، غفلت از این تقسیم‌بندی را منشأ بسیاری از خطاهای فلسفی می‌داند. این پژوهش با روش تحلیلی ـ توصیفی به تبیین نقش بنیادین معقولات ثانیه فلسفی در فلسفۀ اخلاق از منظر علامه مصباح یزدی می‌پردازد. یافته‌ها نشان می‌دهد مفاهیم اساسی اخلاق از سنخ معقولات ثانیه فلسفی هستند. پذیرش این مبنا پیامدهای گسترده‌ای دارد: واقع‌نمایی گزاره‌های اخلاقی، امکان حل مسئله «استنتاج باید از هست»، نقد نسبی‌گرایی و مکاتب غیرواقع‌گرای اخلاقی، و نقد برخی مکاتب اخلاقی غرب مانند کانت. این مقاله نتیجه می‌گیرد التزام به این نظریه، نه‌تنها راهبردی متقن برای دفاع از عینیت اخلاق فراهم می‌آورد، بلکه چارچوبی ضروری برای هرگونه پژوهش در فلسفۀ اخلاق اسلامی محسوب می‌شود.
UR  - https://marifat.nashriyat.ir/node/5002416
L1  - https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/5002416-1785211660.pdf
ER  -