مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 35 2 2026 08 23 مناسک رسانه ای از منظر آموزه های اسلامی 5002524 10.22034/marifat.2025.5002524 FA سیدحسین شرف الدین استاد - گروه جامعه‌شناسی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0002-2490-0009 Journal Article 2025 08 26 بخش آیینی، رفتاری و نمایشی دین را مناسک می گویند. مناسک تبلور عینی و جلوه نمادین بینش ها، ارزش ها، نگرش ها و گرایشهای مومنانه در کسوت رفتارهای عینی است؛ به بیان دیگر، مناسک، بخشی از حکمت عملی دین است که علی القاعده برحکمت نظری و مبانی و مفروضات متافیزیکی مبتنی است. مومنان با ادای مناسک، میزان تعهدمندی اعتقادی و ایمانی خود را ابراز کرده و بدین وسیله، زمینه را برای کسب تجربه های مومنانه به صورت پیاپی فراهم می آورند. از جمله کارکردهای رسانه های جمعی، بویژه رسانه های دینی یا رسانه های فعال در عرصه دین رسانه ای، تبلیغ، ترویج، تفسیر، بازنمایی، اصلاح و تغییر مناسک دینی اعم از اولی و ثانوی و در مواردی خلق مناسک جدید متناسب با نیازها و اقتضائات در فضای عمومی است. این نوشتار در صدد است تا با رویکردی هنجاری،‌ الزامات و ترجیحات رسانه ملی در نحوه مواجهه با مناسک دینی، را با مرجعیت معیارهای عام برگرفته از متون دینی، تدوین و تشریع کند. روش آن، تحلیل محتوای گزاره های اخباری و تجویزی گردآمده و استنباط دلالت های تصریحی و تلویحی آنها است. بخش آیینی، رفتاری و نمایشی دین را مناسک می گویند. مناسک تبلور عینی و جلوه نمادین بینش ها، ارزش ها، نگرش ها و گرایشهای مومنانه در کسوت رفتارهای عینی است؛ به بیان دیگر، مناسک، بخشی از حکمت عملی دین است که علی القاعده برحکمت نظری و مبانی و مفروضات متافیزیکی مبتنی است. مومنان با ادای مناسک، میزان تعهدمندی اعتقادی و ایمانی خود را ابراز کرده و بدین وسیله، زمینه را برای کسب تجربه های مومنانه به صورت پیاپی فراهم می آورند. از جمله کارکردهای رسانه های جمعی، بویژه رسانه های دینی یا رسانه های فعال در عرصه دین رسانه ای، تبلیغ، ترویج، تفسیر، بازنمایی، اصلاح و تغییر مناسک دینی اعم از اولی و ثانوی و در مواردی خلق مناسک جدید متناسب با نیازها و اقتضائات در فضای عمومی است. این نوشتار در صدد است تا با رویکردی هنجاری،‌ الزامات و ترجیحات رسانه ملی در نحوه مواجهه با مناسک دینی، را با مرجعیت معیارهای عام برگرفته از متون دینی، تدوین و تشریع کند. روش آن، تحلیل محتوای گزاره های اخباری و تجویزی گردآمده و استنباط دلالت های تصریحی و تلویحی آنها است.