مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 روش‌های تربیت اخلاقی از دیدگاه علامه مصباح یزدی 5002555 10.22034/marifat.2025.5002555 FA مصطفی نجفی 123456789 محمد آصف حکمت 123456789 Journal Article 2025 08 30 This study, titled “Methods of Moral Education from the Perspective of Allameh Mesbah Yazdi (RA),” aims to identify and analyze methods of moral education from his viewpoint. The research employs a descriptive-analytical approach, using data collected from library sources. The main objective is to describe moral education methods and analyze Allameh Mesbah Yazdi’s perspective on them. Findings indicate that the most important methods include self-awareness, motivation, teaching moral virtues and vices, combating base desires, practice and repetition, role modeling, and remembrance of God. Role modeling has a significant impact, as the learner consciously and voluntarily seeks to manage life according to the chosen model. Choosing friends is also highly influential, as friends affect behavior and moral development and serve as confidants. Additionally, attention to individual differences and the use of encouragement and discipline are important; encouragement takes precedence over punishment because intrinsic motivation is more effective and lasting than external compulsion. These methods provide a practical framework for moral education and demonstrate that effective training combines instruction, practical exercises, motivation, and role modeling. این تحقیق با عنوان «روش‌های تربیت اخلاقی از دیدگاه علامه مصباح یزدی (ره)» به شناسایی و تحلیل روش‌های تربیت اخلاقی از منظر ایشان می‌پردازد. پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و گردآوری داده‌ها از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است. هدف مطالعه، توصیف روش‌های تربیت اخلاقی و تحلیل دیدگاه علامه مصباح یزدی درباره آن‌ها است. یافته‌ها نشان می‌دهد که مهم‌ترین روش‌ها شامل توجه به نفس، انگیزه‌سازی، آموزش فضائل و رذایل اخلاقی، مبارزه با هوای نفس، تمرین و تکرار، الگوسازی، و ذکر و یاد خداوند است. روش الگوسازی اثر قابل توجهی دارد، زیرا متربی با اراده و انتخاب خود زندگی خود را مطابق با الگوی مورد علاقه مدیریت می‌کند. انتخاب دوست نیز از اهمیت بالایی برخوردار است، چرا که دوست بیشترین اثر را بر رفتار و اخلاق فرد دارد و نقش همدل و همراز را ایفا می‌کند. همچنین توجه به تفاوت‌های فردی و تشویق و تنبیه اهمیت دارد؛ تشویق بر تنبیه مقدم است، زیرا محرک درونی پایدارتر و مؤثرتر از الزام بیرونی است. این روش‌ها چارچوبی عملی برای تربیت اخلاقی فراهم می‌کنند و نشان می‌دهند که تربیت مؤثر ترکیبی از آموزش، تمرین عملی، انگیزه‌سازی و الگوپذیری است.