مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 بررسی چالش عصب‌شناختی اراده آزاد با توجه به مبنای فلسفی استاد مصباح یزدی 5003552 FA محمد اروجلو 0009-0001-6733-1336 جواد قلی پور دکتری - کلام اسلامی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره) 0000-0002-5606-7533 Journal Article 2026 01 14 the aim of this paper is to investigate the neurological and philosophical aspects of free will with an emphasis on ayatollah mesbah yazdi 's philosophical views . the research has been done by descriptive - analytical method and library resources . in the beginning , the concept of free will and its autonomous meaning , which is the main axis of the paper , is explained . then , benjamin لیبت and john dylan thomas tests were introduced and analyzed . the results of these experiments show that the brain activities related to decision - making are initiated prior to the individual 's awareness , but in the critique section , by using ontological , epistemological and epistemological considerations . t is the inability of the neuroscience findings to deny free will . finally , the will as the current of human soul and emphasizing the role of self - love as the ultimate cause is analyzed and the result is that philosophy , especially in studying fundamental concepts such as self and will , provides a more comprehensive and deeper approach of neurological sciences and finally the free will of free will is only attainable in the causes of numbers . هدف این مقاله بررسی ابعاد عصب‌شناختی و فلسفی اراده آزاد با تاکید بر آرای فلسفی آیت‌الله مصباح یزدی است . پژوهش به روش توصیفی - تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای انجام شده است . در آغاز , مفهوم اراده آزاد و معنای مختار آن که محور اصلی مقاله است , تبیین می‌شود . سپس آزمایش‌های بنجامین لیبت و جان دیلن هاینس درباره همبسته‌های عصبی تصمیم‌گیری معرفی و تحلیل می‌گردد . نتایج این آزمایش‌ها نشان می‌دهد که فعالیت‌های مغزی مربوط به تصمیم‌گیری پیش از آگاهی فرد آغاز می‌شوند , اما در بخش نقد , با طرح ملاحظات هستی‌شناختی , معرفت‌شناختی و روش‌شناختی , ناتوانی یافته‌های عصب‌شناسی در نفی اراده آزاد نشان داده می‌شود . در پایان , اراده به‌عنوان فعلی از افعال نفس انسانی و با تاکید بر نقش حب ذات به‌مثابه علت غایی تحلیل شده و نتیجه گرفته می‌شود که فلسفه , به‌ویژه در مطالعه مفاهیم بنیادینی چون نفس و اراده , رویکردی جامع‌تر و عمیق‌تر از علوم عصب‌شناختی ارائه می‌دهد و نهایتا همبسته‌های عصبی اراده آزاد تنها در حد علل اعدادی آن قابل تفسیرند .