مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 از آنومی تا انسجام در شرایط بحرانی: تبیین جامعه‌شناختی ریشه‌های مشترک بحران امنیتی و اقتصادی در ایران معاصر (مطالعه موردی رویداد اسفند ۱۴۰۴ و تورم ساختاری) 5003726 10.22034/marifat.2026.5003726 FA مهدی قاضی 0009000271821546 غلام رضا صدیق اورعی مربی - علوم اجتماعی- فردوسی احمدرضا اصغرپورماسوله 0000-0001-8805-6575 Journal Article 2026 03 30 ABSTRACT Background and Objective: Iranian society has recently faced two seemingly different crises simultaneously: on the one hand, the security event of Esfand 1404 (March 2026) involving the assassination of the Supreme Leader and military commanders, which could have acted as an "immediate trigger" for the collective mobilization of opponents to the system; on the other hand, the chronic crisis of inflation and the erosion of the national currency's value, which reached a rate of 77.2% in Ordibehesht 1405 (April-May 2026) – the highest figure since the 1979 revolution. The aim of this article is to explain the common roots of these two crises within the framework of institutional sociology and the philosophy of money. Findings: The research findings indicate that both crises are rooted in a common underlying context: "the weakening of social attachments, the erosion of institutional trust, the spread of anomie, and the collapse of the credit function of institutions (in the Simmelian sense)." Conclusion: The article concludes that the emergency cohesion established in the aftermath of the Esfand 1404 event has created a temporary window for the reconstruction of institutional trust. This window can help mitigate the "Simmelian trust crisis" in Iran's economy. A sustainable solution for curbing inflation and restoring the value of money is not achievable through monetary instruments alone; rather, it requires the "reconstruction of the social contract" and the "strengthening of institutional transparency," which are attainable by utilizing the window of emergency cohesion. زمینه و هدف: جامعه ایران در سال‌های اخیر به‌طور همزمان با دو بحران به‌ظاهر متفاوت مواجه بوده است: از یک سو، رویداد امنیتی اسفند ۱۴۰۴ (ترور رهبری و سران نظامی) که می‌توانست به‌مثابه «محرک فوری» برای بسیج جمعی مخالفان نظام عمل کند؛ از سوی دیگر، بحران مزمن تورم و فرسایش ارزش پول ملی که در اردیبهشت ۱۴۰۵ به نرخ ۷۷.۲ درصد (بالاترین رقم پس از انقلاب) رسیده است. هدف این مقاله، تبیین ریشه‌های مشترک این دو بحران در چارچوب جامعه‌شناسی نهادی و فلسفه پول است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هر دو بحران ریشه در یک بستر مشترک دارند: «تضعیف تعلقات اجتماعی، فرسایش اعتماد نهادی، گسترش آنومی و فروپاشی کارکرد اعتباری نهادها (به معنای زیملی)». نتیجه‌گیری: مقاله نتیجه می‌گیرد که انسجام اضطراری ایجادشده در پسارویداد اسفند ۱۴۰۴پنجره ای موقتی برای بازسازی اعتماد نهادی ایجاد کرده است و این پنجره می تواند به کاهش «بحران اعتماد زیملی» در اقتصاد جامعه ایران کمک نماید. راهکار پایدار مهار تورم و بازسازی ارزش پول، صرفاً با ابزارهای پولی میسر نیست، بلکه نیازمند «بازسازی قرارداد اجتماعی» و «تقویت شفافیت نهادی» است که با استفاده از پنجره انسجام اضطراری قابل دستیابی است.