مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 واکاوی ظرفیت‌های نظری الگوی اقناع قرآنی در علوم اجتماعی اسلامی 5003918 10.22034/marifat.2026.5003918 FA ابراهیم محمدحسینی 0009-0006-0114-4235 Journal Article 2026 06 08 The Holy Quran, as the most complete book of guidance, is full of innovative, transcendental, and transcendental methods for persuading audiences, which can serve as the basis for theorizing in Islamic social sciences. The present study was conducted with the aim of extracting a comprehensive model of Quranic persuasion and explaining its potential for social sciences, using a descriptive-analytical method. The findings show that the process of persuasion in the Quran has three basic elements: a divine-human source, a precise message, and a respected audience. The intertwining of these elements creates a model that is successful not only in persuading thought but also in "making a messenger," that is, transforming the audience into a messenger and carrier of the message. This article shows that the Quranic model, by adding the components of "naturalism", "gradualism", "morality", and "dignification of the audience", opens new horizons in persuasive communication, especially in the fields of religious propaganda, social education, and cultural reform, and it can be used as a basis for visualization in islamic social sciences. قرآن کریم این فرستاده الهی به‌عنوان کامل‌ترین کتاب هدایت، سرشار از روش‌های بدیع، فرازمانی و فرامکانی برای اقناع مخاطبان است که می‌تواند مبنای نظریه‌پردازی در علوم اجتماعی اسلامی قرار گیرد. پژوهش حاضر با هدف واکاوی ظرفیت های نظری الگوی اقناع قرآنی برای علوم اجتماعی، با روش توصیفی - تحلیلی انجام شده است. یافته‌های این پژوهش، نشان می‌دهد که فرایند اقناع در قرآن دارای سه رکن اساسی؛ منبع الهی - انسانی، پیام متقن و مخاطب محترم است. درهم‌تنیدگی این ارکان، الگویی را پدید می‌آورد که نه‌تنها در اقناع اندیشه که در «رسول‌سازی» یعنی تبدیل مخاطب به مبلّغ و حامل پیام، موفق عمل می‌کند. پژوهش پیش رو، نشان می‌دهد که الگوی قرآنی با افزودن مؤلفه‌های «فطری‌گرایی»، «تدریج محوری»، «اخلاق‌مداری» و «کرامت‌انگاری مخاطب»، افق‌های تازه‌ای را در ارتباطات اقناعی و به‌ویژه در عرصه تبلیغ دینی، تربیت اجتماعی و اصلاح فرهنگی می‌گشاید و می‌تواند به‌عنوان مبنایی برای نظریه پردازی در علوم اجتماعی اسلامی به کار گرفته شود.