مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) معرفت 1023-6015 35 2 2026 08 23 حکیمانه بودن اراده الهی 5003947 10.22034/marifat.2026.5003947 FA آیت الله محمدتقی مصباح یزدی 00000000000000000000 Journal Article 2026 06 15 بر اساس دلایل عقلی و نقلی، اصل حق باید از طرف خدای متعال قرار داده شود و اگر کسی در هر شرایطی حقی را مشروع بداند یا آن را وضع، و بر اساس آن عمل کند، چنین حقی، هرچند ناخودآگاه، متکی به ارادة الهی و متکی به حقی است که خداوند بر بندگانش دارد. رهنمود‏های امام سجاد در آغاز رسالة حقوق به صراحت بر این مطلب دلالت داشت. ازآنجاکه ممکن است پذیرش این مطلب دشوار به نظر برسد، ارائة توضیحات بیشتر در این زمینه لازم است؛ به‏ویژه آنکه این‏گونه مسائل، مخصوصاً به‏صورت تفصیلی و مستقل، کمتر مطرح می‏شود و برای ادای تکلیف باید با بررسی آنها، به شبهات مربوطه پاسخ داده شود. ازآنجاکه ممکن است پذیرش این مطلب دشوار به نظر برسد، ارائة توضیحات بیشتر در این زمینه لازم است؛ به‏ویژه آنکه این‏گونه مسائل، مخصوصاً به‏صورت تفصیلی و مستقل، کمتر مطرح می‏شود و برای ادای تکلیف باید با بررسی آنها،