مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) 2026 07 23 کارکرد ادراکی قلب در قرآن کریم: رویکرد تلفیقی علوم اعصاب و تفسیر المیزان 5003961 FA محمد اروجلو 0009-0001-6733-1336 Journal Article 2026 06 18 Abstract This research aims to investigate the position and perceptual function of the heart in the Holy Quran and compare it with contemporary findings in neuroscience. The main issue of the research is whether the heart in the Quran is considered merely a biological organ or the center of emotions, or does it have a more transcendent and perceptual role, and what is meant by "heart" in the relevant verses. The research method is descriptive-analytical and is based on the analysis of Quranic verses with a special focus on the interpretation of Al-Mizan by Allama Tabataba'i, as well as the study of modern achievements in neuroscience. The research findings show that the heart in the Quran is not only the center of emotions, but also one of the tools for realizing human understanding, reasoning, and perception. On the other hand, the analysis of neuroscience results indicates that neuronal and cardiac activities are not the true cause of perception, but rather have a numerical and background-forming role in the perception process. Overall, this research reveals a meaningful convergence between religious teachings and scientific findings in explaining the truth of human perception. این پژوهش با هدف بررسی جایگاه و کارکرد ادراکی قلب در قرآن کریم و تطبیق آن با یافته‌های معاصر علوم اعصاب انجام شده است. مسئله اصلی تحقیق آن است که آیا قلب در قرآن صرفاً یک عضو زیستی یا مرکز عواطف تلقی می‌شود، یا دارای نقشی فراتر و ادراکی است و مقصود از «قلب» در آیات مرتبط چیست. روش پژوهش توصیفی ـ تحلیلی بوده و بر تحلیل آیات قرآنی با تمرکز ویژه بر تفسیر المیزان علامه طباطبایی و همچنین بررسی دستاوردهای نوین علوم عصبی استوار است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که قلب در قرآن نه‌تنها مرکز احساسات، بلکه یکی از ابزارهای تحقق فهم، تعقل و ادراک انسانی معرفی شده است. از سوی دیگر، تحلیل نتایج علوم اعصاب بیانگر آن است که فعالیت‌های نورونی و قلبی، علت حقیقی ادراک محسوب نمی‌شوند، بلکه نقشی اعدادی و زمینه‌ساز در فرایند ادراک دارند. در مجموع، این پژوهش از نوعی همگرایی معنادار میان آموزه‌های دینی و یافته‌های علمی در تبیین حقیقت ادراک انسانی پرده برمی‌دارد.