TY - JOUR ID - 5004386 TI - حقوق متقابل خدا و بندگان JO - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) JA - 2 LA - fa SN - 1023-6015 AU - Mesbahe Yazdi, Mohammad Taqi AD - Y1 - 2026 PY - 2026 VL - 35 IS - 3 SP - 7 EP - 13 KW - حق KW - حق متقابل KW - امیرالمؤمنین(ع) KW - ملاک برتری حق KW - حق الهي DO - 10.22034/marifat.2026.5004386 AB - این متن درس‌گفتار استاد پیرامون حقوق متقابل خدای متعال و بندگان اوست. استاد پس از واکاوی دقیق معانی واژه «حق» و گستره معنایی آن در قرآن نسبت به انسان‌ها و یا خدای متعال، با استناد به کلام مولای سخن، امیرمؤمنان علی(ع)، به تفسیر حق متقابل خدا و بندگان می‌پردازند. از نظر امیرالمؤمنین علی(ع)، هر کسی حقی دارد و در مقابل حقی هم بر عهده‏اش هست. این یک اصل عقلایی در مورد انسان‌هاست که اگر تکلیفی بر عهدة کسی آید که به نفع دیگری است، در مقابل باید برای او هم حقی در نظر گرفته شود. اما حق یک‏طرفه، که فقط جنبة «له» دارد و «علیه» ندارد، مختص خدای متعال است؛ تنها خدای متعال است که به نفعش حق ثابت می‏شود، اما عهده‏دار چیزی نیست. در ادامه جناب استاد، به اقامۀ برهان بر مالکیت مطلق الهی برای اثبات حق الهی می‌پردازند. UR - https://marifat.nashriyat.ir/node/5004386 L1 - https://marifat.nashriyat.ir/sites/marifat.nashriyat.ir/files/article-files/5004386-1791967683.pdf ER -