TY  - JOUR
    ID  - 5004456
    TI  - آموزش به‌مثابه عمل آزادی: بنیان‌های فلسفیِ تعلیم و تربیت پائولو فریره
    JO  - مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)
    JA  - 2
    LA  - fa
    SN  - 1023-6015
        AU  - Mir Yousef, Seyyed Mohammad Reza
      AD  - دانشجوی دکتری - ادیان و عرفان موسسه امام خمینی(ره)
          AU  - Ziyaei-nia, Naser al-Reza
      AD  - حوزوی - سطح 4 حوزه علمیه قم
        Y1  - 2027
    PY  - 2027
    VL  - 35
    IS  - 4
    SP  - 
    EP  - 
  KW  - پائولو فریره
KW  - آموزش به‌مثابه عمل آزادی
KW  - آموزش بانکی
KW  - آگاهی‌بخشی انتقادی
KW  - آموزش گفتگو محور
KW  - عاملیت انسانی
    DO  - 10.22034/marifat.2026.5004456
    AB  - این مقاله به واکاویِ بنیان‌های فلسفی و معرفت‌شناختیِ اندیشه پائولو فریره با تمرکز بر تز محوریِ «آموزش به‌مثابه عمل آزادی» می‌پردازد. فریره با نقد الگوهای سنتی، تکنوکراتیک و تقلیل‌گرایانه در تعلیم و تربیت که آموزش را به ابزاری برای انضباط‌بخشیِ اجتماعی و انتقال مکانیکیِ دانش «آموزش بانکی» فرومی‌کاهند، رویکردی انتقادی را بر پایه سنتزِ اگزیستانسیالیسم انسان‌گرایانه، پدیدارشناسی و دیالکتیک مارکسیستی بنا می‌نهد. این پژوهش نشان می‌دهد که چگونه فریره ادعای «بی‌طرفیِ ارزشی» در نظام‌های آموزشی را به چالش کشیده و سرشتِ ناگزیر سیاسیِ آموزش را آشکار می‌سازد؛ آموزشی که همواره در دوگانه «اهلی‌سازی و بازتولید سلطه» یا «رهایی‌بخشی و خودآگاهی انتقادی» عمل می‌کند. با تحلیل ساختاریافته مفاهیم محوری نظیر «آموزش مسئله‌آفرین»، «آموزش گفتگو‌محور» و فرایند «آگاهی‌بخشی انتقادی» ، چگونگیِ بازتعریفِ رابطه دیالکتیکی میان معلم، یادگیرنده و واقعیت عینی تبیین می‌گردد. در نهایت، مقاله استدلال می‌کند که بازخوانی فلسفه  فریره چارچوبی بدیل برای بازپس‌گیری عاملیت اصیل انسانی در برابر شیءوارگیِ معاصر فراهم آورده و کلاس درس را از بستری برای مصرفِ منفعلانه معرفت، به فضایی برای پراتیک رهایی‌بخش و تحول دموکراتیک اجتماعی ارتقا می‌دهد.
    UR  - https://marifat.nashriyat.ir/node/5004456
    L1  -     ER  -