بانك دارى اسلامى

  • user warning: Can't find record in 'progress' query: DELETE FROM progress WHERE name = 'ultimate_cron_poorman' in D:\WebSites\nashriyat.ir\sites\all\modules\progress\progress.module on line 131.
  • strict warning: Declaration of views_handler_filter_node_status::operator_form() should be compatible with views_handler_filter::operator_form(&$form, &$form_state) in D:\WebSites\nashriyat.ir\modules\views\modules\node\views_handler_filter_node_status.inc on line 14.

تحليل سيستمى نظام بانكى اسلامى

ماهنامه علمى ـ ترويجى در زمينه علوم انسانى بهمن 1394

مرتضى صالحى / دانشجوى دكترى اقتصاد دانشگاه عدالت                             mortezaasalehi@yahoo.com

محمدجواد توكلى / استاديار گروه اقتصاد مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره             tavakoli@qabas.net

دريافت: 24/12/93               پذيرش: 29/10/94

 

چكيده

با گسترش روزافزون جوامع بشرى، شاهد تقسيم كار بيشتر و تخصصى تر در همه حوزه هاى بشرى بوده ايم. اين امر سبب شكل گيرى نهادهايى در جامعه گرديده است كه نظام بانكى نيز از جمله اين نهادهاست. هرچند فرايندهاى درونى نظام بانكى متعارف با اصول اساسى اسلام سازگارى ندارد، ولى ضرورت وجود چنين نهاد تخصصى در جامعه، انديشمندان مسلمان را بر آن داشت تا با اصلاح نظام بانكى و همخوان كردن آن با مبانى اسلامى، اين جوامع را نيز از مزاياى وجود چنين نهادى بهره مند سازند. اين تحقيق به روش تحليلى در راستاى اصلاح نظام بانكى اسلامى، به دنبال ارائه نوع جديد تحليل از نظام بانكى است كه بر هرگونه اصلاح در سطح فرايندهاى نظام بانكى مقدم است. تحليل سيستمى نظام بانكى اسلامى، بررسى جايگاه نظام بانكى در اسلام در تعامل با نظام اقتصادى و نظام عام اسلامى، به عنوان يك جزء از نظام اقتصادى اسلام است. اين تحليل نشان مى دهد كه نگاه سيستمى به نظام بانكى اسلامى، موجب ترسيم وظايفى براى بانك ها در تحقق رشد، عدالت و امنيت اقتصادى است. از جمله اين وظايف، تأمين مالى بخش حقيقى اقتصاد، اولويت در تأمين مالى كالاهاى اساسى، تأمين مالى پروژه هاى ارائه شده توسط اقشار ضعيف جامعه، اولويت دادن در تأمين مالى طرح هاى اقتصادى نيازمند به سرمايه در گردش، و نبود رانت در استفاده از تسهيلات بانكى مى باشد.

 

كليدواژه ها: بانك دارى اسلامى، نظام بانكى اسلامى، نظام اقتصادى اسلام، بررسى سيستمى.

 

سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
218
شماره صفحه: 
95

تعريف بانك دارى اسلامى و مؤلفه هاى آن از نگاه فقه حكومتى

سال بيست و چهارم ـ شماره 213 (ويژه اقتصاد اسلامى)

 

محمدجواد توكلى / استاديار گروه اقتصاد مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره                                             tavakoli@qabas.net

دريافت: 20/12/93               پذيرش: 4/4/94

چكيده

على رغم گسترش ادبيات نظرى و تجربى بانك دارى اسلامى، اقتصاددانان مسلمان عمدتا به صراحت به تعريف بانك دارى اسلامى و مؤلفه هاى آن نمى پردازند. اهميت تعريف بانك دارى اسلامى زمانى روشن مى شود كه بخواهيم مؤلفه هاى محورى در ارزيابى عملكرد بانك هاى اسلامى را تشريح كنيم. سؤال اصلى مقاله اين است كه آيا بين دو رويكرد فقه حكومتى و غيرحكومتى در تعريف بانك دارى اسلامى و مؤلفه هاى آن تفاوتى وجود دارد؟ در رويكرد فقه غيرحكومتى، تحقق بانك دارى اسلامى متكى بر تطبيق احكام منصوص فقهى باب معاملات بر فعاليت هاى بانك اسلامى است. در مقابل، براساس رويكرد فقه حكومتى كه نوعى فقه سيستمى است، تحقق بانك دارى اسلامى علاوه بر اينكه مشروط به رعايت ضوابط منصوص فقهى است، نيازمند تأمين شرايط سيستمى نظام مالى اسلامى است. يافته هاى مقاله كه به روش تحليلى ـ توصيفى سامان يافته نشان مى دهد: درحالى كه ضوابط منصوص بانك دارى اسلامى به روش اجتهادى متعارف استنباط مى شوند، شرايط سيستمى با روش كشفى از تحليل ادلّه و احكام فقهى استخراج مى شوند. در چارچوب رويكرد فقه حكومتى، بانك دارى اسلامى علاوه بر لزوم تعيين ضوابط منصوصى همچون حذف ربا و رعايت فقه قراردادها، مى بايد ضوابط سيستمى همچون لزوم تابعيت سود از ضمان را نيز تأمين نمايد.

 

كليدواژه ها: بانك دارى اسلامى، بانك دارى بدون ربا، معيارهاى بانك اسلامى، فقه حكومتى، روش كشفى.


سال انتشار: 
24
شماره مجله: 
213
شماره صفحه: 
63
محتوای تغذیه