آيا دين براى سلامتىِ شما خوب است؟

سرمقاله

آيا دين براى سلامتىِ شما خوب است؟

سؤال فوق را آقاى ديل مَتيوز1 [Dale Matthews] مطرح كرده است و مى گويد: خانمى پر نشاط ـ و ناراحت ـ با تبسمى فريبنده و شوخ طبعى اى گزنده و مبتلا به درد لاعلاج آرتروز به مطبّ من آمد. در هر ملاقات وى شرح مستوفى و ملال آورى از درد غيرقابل علاج خود مى داد! او همه انواع مسكّن ها را امتحان كرده بود، بدون آن كه توفيقى به دست آورد. يك روز در حالت نوميدى از او پرسيدم: آيا چيزى هست كه به شما كمك كند؟ او فرياد برآورد كه: ايمان و دعا! و همراهى با گروه آوازخوان در كليسا!

آقاى متيوز با شگفتى مى پرسد: ايمان، دعا... و آواز خواندن؟ آيا اينها در كتابِ مرجع پزشكان [Physician¨s DeskReference] فهرست شده است؟

جالب است بدانيم كه امروزه تأثيرات طبّى ايمان تنها موضوعى مربوط به ايمان نيست، بلكه موضوعى علمى نيز هست! و جالب تر اينكه بيش از سيصد تحقيق علمى درباره ارزش طبّى فرايض دينى نوشته شده است. محققان مى گويند: شركت در مراسم عبادت، دعا، مطالعه كتاب هاى مقدس و حضور فعال در انجمن هاى روحانى و معنوى منافع طبّى فراوانى را به دنبال دارند; از قبيل: پيشگيرى و درمان بيمارى هاى روانى همچون افسردگى، خودكشى و اضطراب ـ درمان بيمارى هاى طبّى و جراحى همانند بيمارى هاى قلبى، سرطان، بيمارى هاى ناشى از تماس جنسى ـ درمان اعتياد، كاهش درد و ناتوانى و افزايش طول عمر. محققان معتقدند معالجات روحانى نظير دعا و روان درمانىِ مبتنى بر دين، بهبودى را بسيار تسريع مى كند و نيز انجام فرايض دينى موجب احساس معنا، هدفدارى و اميد در زندگى انسان مى شوند.

آقاى متيوز اضافه مى كند: در واقع پيوند بين دين و پزشكى كاملا قديمى است. از آغازِ تاريخِ مكتوب، اين جفت سنّت شفابخش در درمانِ بيماران شركت داشته اند و با هم زمين مقدس شفابخشى را شخم زده اند... وقت آن رسيده است كه اين دو سنّت شفابخشى كه مدت ها از هم جدا شده بودند به هم بپيوندند، نه اينكه به طرفِ هم شمشير بكشند... منافع اثبات شده عقايد و اعمال دينى براى سلامتى انسان ها و علايق معنوى شكوفاى بيماران، ما را مجبور مى كند كه موضوعات ايمانى را با بيمارانِ خود مطرح كنيم. همه متخصصان پزشكى تأثير پزشكى ايمان را مى توانند بياموزند و تشخيص دهند و در اوقات مناسب، به كارگيرى عقايد و آداب معنوى و روحانى را تشويق كنند. دعا كردن براى بيماران يا با بيماران ـ بسته به عقايد و اميالِ هم بيمار و هم پزشك ـ در بعضى موارد مى تواند كارى معنادار و با ارزش باشد... ما هم به دعا نياز داريم و هم به دارو... هم به ايمان و هم به پزشكى!

نكته جالبى كه آقاى متيوز بدان توجه مى دهد اين است كه: در واقع مقصود اصلى ايمان فقط پايين آوردن فشار خون يا افزودن چند لحظه يا چند ماه به طول زندگى نيست، بلكه مقصود جستوجوى حقيقت و پيدا كردن خداوند است. وى مى گويد: عقيده دارم كه پزشكان مى توانند ـ و بايد ـ بيماران را تشويق كنند كه فعاليت هاى دينى مستقل و درست را ادامه داده و يا در نظر بگيرند. شايد پزشكان قرن بيست و يكم به كشيشان [ روحانيان ]ملحق شوند و تلفيق جديدى از شيوه درمان پزشكى مبتنى بر علم و دين را بسط دهند تا به اشخاصى كه رنج برده و از ما كمك مى طلبند، كمك كنند.2

اى همه فرهيختگان و حكيمان و نخبگان! بياييد در اين عصر اضطراب و تشويش و دغدغه دست به دست هم دهيم و پايه هاى اخلاق، معنويت، دين و ايمانِ مذهبى را در عمق جانِ آدميان محكم سازيم كه: «اَلا بِذكرِاللّهِ تَطمَئِنّ القلوبُ» (رعد: 28); همانا آگاه باشيد: تنها با ياد خداست كه قلب ها آرامش مى يابند! والسلام.

سردبير

پى نوشت ها

1ـ ديل متيوز دانشيار پزشكى در دانشكده پزشكى دانشگاه جُرج تاون در واشينگتن دى. سى. و عضو كالج امريكايى پزشكان است. او مؤلف يك اثر چهار جلدى به نام «عامل ايمان: كتابشناسى توصيفى از تحقيقات بالينى درباره موضوعات معنوى» [The Faith Factor: An Annotated Bibliography of Clinical Research on Spiritual Subjects]مى باشد.

2ـ در نگارش سرمقاله از كتاب «چشم انداز خدا باورى در قرن بيست و يكم» از منشورات مؤسسه انتشارات علمى بهره جسته ام. (سردبير)