سرمقاله


سرمقاله

سلامت و روان‏شناسي

اگرچه اصل در وضعيت آدمي »سلامتي« است، اما آنچه در علوم تجربي، بخصوص پزشكي، محور بحث و تلاش قرار گرفته، «بيماري» و عدم سلامتي است. از اين‏رو، علومي مانند روان‏شناسي، و پس از آن، روان‏پزشكي و ديگر شاخه‏هاي اين علوم ميان ساير دانش‏ها جاي خود را باز كردند. اما هيچ‏گاه شاهد آن نبوده‏ايم كه براي وضعيت بالاصاله انسان يعني سلامت او گرايش و شاخه‏اي حتي فرعي در ميان تمام علوم تأسيس شود. جاي خرسندي است كه پس از قرن‏ها، اكنون دانشمندان به اين نقطه رسيده‏اند كه بايد «سلامت» را محور تلاش‏هاي علمي، پژوهشي و كاربردي خود قرار دهند. آنچه در دهه‏هاي اخير به عنوان شاخه يا رشته‏اي از روان‏شناسي تأسيس شده و تحت عناوين «روان‏شناسي سلامت»، «سلامت روان» و يا حتي موضوع «روان‏شناسي كمال» قرار دارد، همه حكايت از لزوم توجه به سلامت انسان، به ويژه سلامت رواني او دارد. بنابراين، امروز روان‏شناسي، هم از جهت علمي به اين موضوع پرداخته و هم عملا متكفّل بحث از «سلامت روان» گرديده كه بحق قابل توجه است.

در هر صورت، هر نامي بر روي اين شاخه از روان‏شناسي بگذاريم، بايد توجه داشته باشيم كه اولا، هدف آن بايد حفظ و ارتقاي سلامت و شكوفايي استعدادهاي عظيم انساني و تحقق كمالات لايتناهي او باشد و انسان را ياري دهد تا بتواند معناي ژرف‏تري از زندگي خود بيابد.

بدين‏روي، لازم است در حوزه و دانشگاه‏هاي كشور اسلامي ايران، گروه‏هايي تحت عنوان «گروه‏هاي سلامت» تشكيل شوند و «جنبش سلامت» و «روان‏شناسي كمال» (به معناي واقعي كلمه) را به راه اندازند و با تلاش‏هاي علمي، پژوهشي و كاربردي خود، به سؤالاتي از اين قبيل پاسخ دهند: شخصيت سالم چيست؟ شخص سالم كيست و چه ويژگي‏هايي دارد؟ باورها و تفكرات، عواطف و رفتار شخص سالم چگونه‏اند؟ و معيارهاي سلامت روان كدام است؟ آنان بايد به اين سؤالات پاسخ دهند تا زمينه رشد هر چه بيشتر اين شاخه علمي در دانشگاه و حوزه فراهم گردد.

ثانيا، با توجه به نكته اول، مي‏توان ادعا كرد كه بحث از شخص سالم بحثي ميان رشته‏اي است كه دست‏كم ميان علوم و معارف الهي فلسفه، عرفان و اخلاق از يك سوء، علوم انساني روان‏شناسي و علوم تربيتي از سوي ديگر مشترك است، و در معرفي انسان سالم ضروري است انديشمندان تمامي رشته‏هاي نامبرده شركت داشته باشند تا حقيقتا انسان سالم معرفي گردد و الگوي مناسبي براي جويندگان حقيقت فراهم گردد.

ان‏شاءاللّه

دبير گروه