سرمقاله

سرمقاله

خالق انسان هدف آفرينش بشر را عبادت پروردگار دانسته است: (وَ مَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِيَعْبُدُونِ.) (ذاريات: 56) اگر «معرفت خداوند» تفسير عبادت او يا مقدّمه آن باشد،1 اهميت والاي معرفت خداوند بيش از پيش روشن مي شود. اثبات وجود و صفات خداوند از مهم ترين مباحث كلام و دين شناسي است.

امروز مسائل گوناگون دين شناسي مورد اقبال و توجه انديشورزان از يك سو و مورد تهاجم شبهه افكنان از سوي ديگر است. بدين روي، بر عهده ماست كه با بهره گيري از قرآن و ميراث غني انديشه شيعي، اين مسائل را به بهترين شكل بررسي و در بهترين قالب به جهانيان عرضه كنيم.

در اين شماره از مجله، محصولاتي از اين دست، از انديشه محققان عرضه شده است:

در بحث «رستاخيز سخن» جناب آقاي دكتر كثيري بحث جديدي مطرح كرده اند و با تكيه بر تحدّي هاي قرآن، نتيجه رويكرد نقد تاريخي متون مقدّس به قرآن را مورد بررسي قرار داده اند. از سخنراني استاد، نياز جامعه علمي (الهي دانان مسيحي و ديگر اديان) به پژوهش هاي معتبر و به روز درباره مسائل الهيّات اسلامي و خلأ موجود در همايش ها و مجامع علمي خارجي، بخصوص نسبت به اسلام شيعي، استفاده مي شود. پر كردن اين خلأ همّت و همدلي بيشتر اصحاب پژوهش را مي طلبد.

ويژگي هاي تجربه ديني از نظر گيسلر، در مقاله بعدي مورد بحث و بررسي قرار گرفته و در ادامه، امر متعالي، كه آگاهي از آن از ويژگي هاي تجربه ديني است، از نظر اسلام و مسيحيت مورد توجه واقع شده.

در مقاله سوم، طبقه بندي مفاهيم و ويژگي هاي آن ها به عنوان بحثي معرفت شناختي مورد بررسي قرار گرفته و نظام جامعه براي دسته بندي مفاهيم توسط نويسنده ارائه شده و در برابر اشكالات، از آن دفاع شده است.

محور بحث در مقاله بعدي، تفكر انسان شناس معاصر آمريكايي، جيمز گيرتز، در مطالعات دين پژوهي و فرهنگي اوست. تعريف وي از دين، كاركردهاي دين، طبقه بندي اديان و انتقاداتي كه بر او وارد است در اين مقاله مورد بحث قرار گرفته.

در مقاله «برهان نظم»، پيشينه اين برهان، اقسام نظم و تقريرات برهان در تفكر غربي و اسلامي و نيز اشكالات وارد شده برهان و پاسخ آن ها و ميزان دلالت برهان مورد نقّادي قرار گرفته است.

مقاله «علم و دين» به بخشي از رابطه علم و دين از ديدگاه ايان باربور پرداخته است. نظريات باربور با توجه به اينكه او گزاره هاي ديني را مانند نظريات علمي، معرفت زا، معنادار و قابل اثبات و نقد مي داند، در خور بررسي و دقت است. در اين مقاله، پس از طرح ديدگاه هاي گوناگون در خصوص رابطه علم و دين، نظريه وي بيان شده و در پايان، به نقد و بررسي آن پرداخته شده است.

مقاله «پنهان بودن خدا الحاد را توجيه نمي كند» يكي از شبهاتي كه توسط برخي ملحدان يا لاادريون درباره خداوند مطرح شده، بررسي و بدان پاسخ داده شده است. راسل مي گويد: قراين اثبات كننده وجود خدا، به اندازه كافي در اختيار ما نيست. پل موزر، نويسنده مقاله، معتقد است: بايد در بينش و نگرش خود نسبت به خداوند و قراين دال بر او تغييري به وجود آوريم. در اين صورت، قراين بر وجود او را كافي خواهيم يافت.

مقاله «وجود و بيگانگي» انديشه تيليش درباره وجود و انسان بحث و بررسي شده است.

در مقاله «نظرياتي درباره "خوب"»، به «خوب» به عنوان عام ترين اصطلاح ارزش گذاري مثبت پرداخته شده است. معنا و تفسير فيلسوفان از «خوب»، و ارتباط اين مفهوم با مفاهيم ديگر از جمله مباحث اين مقاله است.

در مقاله پاياني كتاب فلسفه زبان ديني به صورتي جامع توسط مترجم با تفكيك فصول نُه گانه آن معرفي شده است.

اميد است مطالب اين شماره مجلّه مورد رضايت خداوند و استفاده دانش پژوهان گران قدر قرار گيرد.

مجله معرفت در پايان، دست استادان و محققان گرامي را به گرمي مي فشارد و از مقالات ارزشمندشان استقبال مي كند.

دبير گروه دين شناسي

پي‌نوشت:


1ـ فيض كاشاني، التفسير الصافي، بيروت، مؤسسة الاعلمي للمطبوعات، 1402، ج 5، ص 75.

سال انتشار: 
1
شماره مجله: 
99
شماره صفحه: 
3