سخن آغازين

سخن آغازين

1. عاشورا تك‏واژاه‏اى است كه در درون خود عظيم‏ترين مفاهيم را براى تمام تاريخ جاودانه كرده است. عاشورا تنها روز دهم ماه محرم نيست؛ بلكه تكميل تلاش انبياى الهى در ارائه راه روشن هدايت و نيل به حيات طيبه است. عاشورا يك نام نيست، بلكه يك فرهنگ است با تمامى اركان و عناصرش. عاشورا گرچه مسلخ عالى‏ترين ارزش‏هاى دينى و انسانى بود، اما با اين حال، در درون خود، شاهد به مر نشستن تمامى فضايل دينى و انسانى است. ما هم در كنار تمامى شيعيان جهان اين ايام را به عزا نشسته و از خداوند منّان توفيق قدم نهادن در مسير عاشورائيان را خواهانيم.

2. در جهانى كه تفرقه و جدايى آثار ويرانگر و مخربى از خود برجاى مى‏گذارد و با به وجود آوردن اختلافات گوناگون، موانعى را بر سر راه رشد و تعالى آدميان قرار مى‏دهد، وجود محورى كه به اطراف آن ديدگاه‏هاى مختلف جمع شده و تفرقه و جدايى ميان گروه‏ها را به حداقل برساند، آرزويى است كه تمامى اديان، اقوام و ملل دنيا به دنبال آن مى‏باشند. مقاله «معصومان عليهم‏السلام، صراط مستقيم الهى و الگويى براى اتحاد انسان‏ها» به اين موضوع پرداخته و معصومان عليهم‏السلام را عامل اتحاد و محور انسجام آدميان معرفى نموده است.

3. عرب جاهلى پيش از ظهور اسلام، شرك و بت‏پرستى را سرلوحه رفتار خود قرار داده بودند. در اين مسير پرستش غير خدا به اشكال و صور مختلف بروز يافته بود. اجرام‏پرستى يكى از اين نمودهاست كه در مقاله «اجرام‏پرستى در جاهليت» موردنظر و بررسى قرار گرفتهاست.

4. بررسى و تحقيق راجع فرقه‏ها و نحله‏هاى مختلف اسلامى براى درك اشتراكات و افتراقات آنها از ضرورت و اهميت خاصى برخوردار است. مقاله «شناخت بُهره اسماعيلى؛ پيدايش، باورها، آئين‏ها» در اين مسير تدوين يافته است و تلاش مى‏كند شناختى از اين فرقه در اختيار دانش‏پژوهان قرار دهد.

5. پرسش مهم و اساسى كه تقريبا در تمامى اديان الهى به اشكال گوناگون طرح شده، راجع به اين موضوع است كه اشخاصى كه در دوران طفوليت و در دوران كودكى از دنيا رخت بر بسته‏اند در آخرت چه معامله و رفتارى با آنها مى‏شود؟ آيا همانند نيكوكاران مورد محاسبه قرار مى‏گيرند و يا همانند بدكاران و يا اينكه از اساس آخرت آنها به شكلى ديگرگونه رقم مى‏خورد. مقاله «فرجام كودكان در آخرت» اين مهم را مورد توجه خود قرار داده است.

6. برهان نظم از جذاب‏ترين براهين اثبات وجود خدا براى عامه مردم است اما با اين حال، اهل فنّ نسبت به اعتبار و ميزان اعتمادى كه مى‏توان نسبت به آن داشت، ترديدهايى را مطرح ساخته‏اند كه شايسته است با تأمّلى خاص به آنها نظر كرد و سطح توقع خود را از اين برهان با توجه به اين مهم تنظيم نمود. برهان نظم در ترازوى نقادى منطقى بار اين تحليل را بدوش كشيده است.

7. بى‏ترديد آموزه‏هايى همانند تثليث، فدا و ذات الهى داشتن عيسى عليه‏السلام، در مسيحيت در طول تاريخ شكل گرفته و اغلب بر اساس اعتقادنامه‏هاى مختلف رسميت يافته است. اين نكته ما را به مسئله مهمى رهنمون مى‏سازد كه مسيحيت و اعتقادات مسيحى به در حالتى تاريخمند صورت تكوين به خود گرفته‏اند و بايد پيدايش آنها را در طول تاريخ مورد مشاهده قرار داد. مقاله «تاريخ‏مندى مسيح عليه‏السلام يا اعتقادات مسيحيت؟» به اين موضوع توجه كرده و بدان پرداخته است.

8. در اديان و آئين‏هاى بزرگ جهان، اشخاصى تأثيرگذار وجود دارند كه با ارائه ديدگاه‏هاى خود گاه مسير تعاليم و آموزه‏هاى آن اديان و آيين‏ها را تغيير مى‏دهند و تحولات شگرفى را از خود برجاى مى‏گذارند. اكنون در فضاى ميسحيت، اشخاصى همانند كلمنس رومى و يا اُريجن از چنين حالتى برخوردارند و مقاله «مرورى بر آراء اريجن و تأثير او بر الهيات مسيحى» به نقش ايشان در مسيحيت پرداخته است.

9. ديدگاه‏هاى ثبوت‏گرايانه و تحول‏گرايانه راجع به خلقت جانوران، در يك قرن و نيم گذشته تعارضات و چالش‏هاى مختلفى را ميان زيست‏شناسان، طبيعى‏دانان و حتى الهى‏دانان به وجود آورده است. تدوين مقالات و كتب مختلف، ارائه كنفرانس‏ها و نشست‏هاى گوناگون، تدوين درسنامه‏ها و ارائه مباحثى از اين دست در مراكز علمى و آكادميك، شاهدى بر اين مدعاست. مقاله «نظريه‏هاى منشأ حيات و تكامل انواع» تلاشى است در جهت روشن‏تر شدن فضاى مباحث و كوششى است براى دست دادن ديدگاهى روشن‏تر در اين زمينه.

                                                                                                            دبير گروه دين‏شناسى