سخن آغازين

اگرچه بسيارى از واژه ها و اصطلاحات علوم انسانى، كه در صحنه علم و فرهنگ دنياى امروز مطرح است، غالبا از جهان غرب وارد كشورهاى اسلامى شده است، ولى با اندكى دقت و تأمل در آنها درمى يابيم كه آنچه در قاموس معارف و فرهنگ اسلامى ما وجود دارد، بسيار كامل تر، جامع تر و مستحكم تر از واژه ها و اصطلاحاتى است كه به هر علتى و به هر نحوى از سوى غرب و تمدن غربى به سوى كشور و تمدن ما سرازير شده است. يكى از اين واژه ها و اصطلاحات، واژه «سبك زندگى» است كه ترجمه «Lifestyle» است. سبك زندگى، موضوعى بين رشته اى است كه با كل زندگى مرتبط است و چارچوب كلى زندگى هر فرد و جامعه اى را مشخص ساخته و به لحاظ مفهوم و كاربرد، شئون مختلف زندگى انسان ها را دربرمى گيرد.
     وقتى قيد «اسلامى» را به اين واژه اضافه مى كنيم، به يك چارچوب غنى و كامل مى رسيم به نام «سبك زندگى اسلامى»، كه به ادعاى ما از بهترين سبك هايى است كه تأمين كننده زندگى مادى و معنوى انسان در دنيا و آخرت است. سبك زندگى اسلامى، الهى، عدالت محور و انسان ساز است كه در آن به حقوق الهى انسانى و فردى اجتماعى انسان توجه كامل مى شود. برجسته ترين ويژگى سبك زندگى اسلامى، توحيدى بودن آن است. در سبك زندگى اسلامى، زندگى اى موحدانه است كه در آن به دنيا و آخرت به صورت توأمان توجه مى شود.
     با توجه به اينكه مبناى نگرش ها و رفتارهاى ما فرهنگ اصيل اسلامى است، بر اين اساس رويكردمان نيز تدوين يك سبك زندگى بر اساس آموزه هاى اسلامى خواهد بود. ضرورت پرداختن به اين موضوع تا حدى است كه مقام معظم رهبرى (مدظله العالى) آن را بخش اصلى و نرم افزارى تمدن نوين اسلامى معرفى كردند و از صاحب نظران، انديشمندان و افرادى كه صلاحيت پرداختن به اين موضوع را دارند، خواستند تا به بررسى دقيق و علمى آن بپردازند تا بتوانيم اهداف بلند انقلاب اسلامى را كه همان ايجاد تمدن نوين اسلامى است، تحقق بخشيم.
     بى ترديد پرداختن به موضوعى با اين گستره ابعاد، هم زمان بر و هم نيازمند بررسى جنبه هاى مختلف آن از منظر علوم گوناگون مى باشد. اما بيشترين نقش را در اين زمينه، علوم انسانى اسلامى ايفا مى كند. بر اين اساس، متخصصانى مى توانند در اين زمينه كارهاى علمى دقيقى انجام دهند كه هم علوم اسلامى، و هم علوم انسانى را به خوبى آموخته باشند. مؤسسه آموزشى و پژوهشى امام خمينى قدس سره به مثابه يك مركز تخصصى اسلامى سازى علوم انسانى در كشور، با توجه به حضور فعال و گسترده خود در عرصه هاى فكرى در حوزه و دانشگاه، از سال ها پيش به ضرورت توجه به اين موضوع پى برد. ازاين رو، از سال 1389 برگزارى همايش ملى با عنوان «سبك زندگى اسلامى» را در دستور كار خود قرار داد. در ابتدا سياست گذارى اين همايش بر آن بود تا گستره بحث را در ميان طلاب و دانشجويان سراسر كشور تعريف كند، اما پس از تأكيدهاى ويژه رهبر معظم انقلاب، و استقبال صاحب نظران گوناگون، اين تلاش جمعى گستره اى وسيع تر پيدا كرد.
     پس از تشكيل كميته علمى و برگزارى جلسات متعدد براى تدوين اصول كلى همايش، در نهايت پنج محور اصلى و محورهاى فراوان فرعى ديگرى براى تدوين مقالات در نظر گرفته شد كه محورهاى اصلى بدين شرح بودند: 1. سبك زندگى اسلامى در مقياس فردى؛ 2. سبك زندگى اسلامى در مقياس خانواده؛ 3. سبك زندگى اسلامى در مقياس جامعه؛ 4. سبك زندگى اسلامى در مقياس حكومت اسلامى؛ 5. سبك زندگى اسلامى در مقياس بين المللى.
     پس از تهيه و ارسال فراخوان به مراكز علمى كشور، در نهايت، حدود 330 مقاله به دبيرخانه همايش ارسال شد. از اين ميان، حدود 40 مقاله به مرحله پايانى راه يافتند. آنچه در اين شماره از نشريه علمى ـ ترويجى «معرفت» پيش روى شماست، برخى از مقالات پذيرفته شده اين همايش است كه به زيور طبع آراسته شده است. ان شاءاللّه تعداد ديگرى از مقالات اين مجموعه در شماره بعد به چاپ خواهد رسيد.

دبير علمى همايش ـ رحيم ميردريكوندى