پژوهشى در معناى شيطان در قرآن كريم براساس فرهنگ عرب عصر نزول

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\Websites\nashriyat\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\Websites\nashriyat\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\Websites\nashriyat\includes\bootstrap.inc on line 862.

سال بيست و پنجم ـ شماره 222 (ويژه علوم قرآنى)

سيدمحمود طيب حسينى / دانشيار علوم قرآن و حديث پژوهشگاه حوزه و دانشگاه       tayyebhoseini@rihu.ac.ir

دريافت: 16/10/94               پذيرش: 19/2/95

چكيده

مراجعه به فرهنگ عربى براى تفسير قرآن امرى لازم است و عدم مراجعه به آن سبب مى شود مفسر از درك و دريافت معناى دقيق و صحيح واژه ها و آيات قرآن بازماند. مقاله حاضر سعى دارد با رويكرد تحليلى ـ تاريخى، معناى واژه «شيطان» را در سياق آيات متعدد قرآن با مراجعه به فرهنگ عرب عصر نزول بررسى نمايد. حسى ترين معنا براى ماده شيطان در فرهنگ عربى طناب بلندى بوده است كه با آن از چاه هاى عميق آب مى كشيدند، سپس به معناى هر موجود سركش ويرانگر و ضرررسانى، از انسان، جن يا ساير حيوانات تعميم يافته است. معانى اى كه از رهگذر اين بررسى براى واژه شيطان در قرآن شناسايى شد عبارتند از: ابليس و سپاهيانش، جنيان سركش آزازرسان، انسان هاى وسوسه گر، شايعه پراكنان، سران منافقان، مارهاى زشت منظر و وحشتناك، و ميكروب.

 

كليدواژه ها: شيطان، شيطان در قرآن، مفردات قرآن، فرهنگ عربى، معناشناسى، نقش فرهنگ عربى درتفسير.