درآمدي بر رئاليسم علمي

  • warning: Missing argument 1 for t(), called in D:\WebSites\nashriyat.ir\themes\tem-nashriyat\upload_attachments.tpl.php on line 15 and defined in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\common.inc on line 936.
  • warning: htmlspecialchars() expects parameter 1 to be string, array given in D:\WebSites\nashriyat.ir\includes\bootstrap.inc on line 862.
قيمت مقاله الكترونيكي: 
3000تومان

سال بيست و هفتم ـ شماره 250 (ويژة فلسفه)

اسلام رجبي / کارشناس ارشد فلسفه علم مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني ره    Rajabi6213@yahoo.com
دريافت: 9/2/97                    پذيرش: 25/6/97
چکيده
رئاليسم علمي ديدگاهي است که هويات نظري مطرح در نظريه‌هاي علمي را داراي وجودي مستقل از ذهن و نظريات علمي مي‌داند. طبق اين ديدگاه، هوياتي همچون اتم، ملکول، موج، الکترون و... به لحاظ هستي‌شناختي داراي وجودي مستقل هستند و شناخت آنها به‌واسطة نظريات علمي، امکان‌پذير است. در مقابل، ابزارانگاران علمي، رئاليست‌ها را در هر دو ادعاي خود به چالش کشيده‌اند و به لحاظ هستي‌شناختي منکر وجود مستقل هويات نظري هستند و با انکار وجود مستقل آنها، ادعاي شناخت آنها نيز معنايي نخواهد داشت. با بررسي ديدگاه‌هاي اين دو جريان به اين نتيجه رسيديم که نزاع اين دو جريان همچون پرونده‌اي مفتوحه ادامه دارد و هيچ‌کدام از آنها در مقابل ديگري به برتري دست نيافته است و ادله‌اي که از سوي آنها ارائه مي‌شود، توان کنار گذاشتن و حذف جريان مقابل را ندارد.
اين مقاله با روش توصيفي ـ تحليلي به بررسي ديدگاه‌هاي رئاليست‌ها و ابزارانگاران مي‌پردازد و هدف آن تبيين و بررسي ادلة رئاليسم علمي و توفيق آن در برابر ابزارانگاري است.

كليدواژه‌ها: رئاليسم علمي، ابزارانگاري، فلسفة علم، پوزيتيويسم منطقي، مکتب اجتماعي علم.