Marifat, Volume 35, Issue 1, No 324, Year 2026, Pages 23-32

    An Analysis of the Theoretical and Practical Wisdom Method of Monotheistic Arguments in the Qur’an

    Article Type: 
    Promotional
    Writers:
    ✍️ Zeynab Akhbari / Assistant Professor invited, Department of Islamic Studies, Islamic Azad University, Mahdishahr Branch, Islamic Azad University, Mahdishahr, Iran / z_akhbari@yahoo.com
    Mohammad Shabbat Poor / Assistant Professor, Department of Qur’an and Hadith Sciences, Allameh Tabataba’ei University, Tehran, Iran / Mohamadshabanpour@gmail.com
    dor 20.1001.1.10236015.1405.35.1.6.1
    doi10.22034/marifat.2024.2019187
    Abstract: 
    The purpose of human creation is divine servitude. The Qur’an provides the basis for this goal, both theoretically and practically, and to achieve that goal, theological knowledge and its sublime themes have been made available to humanity in the form of elegant and wise monotheistic proofs and verses. These arguments have found their way into Qur’anic arguments at the height of their power and strength in the form of practical and theoretical wisdom. Using a descriptive-analytical method, this research seeks to analyze the method of theoretical wisdom and practical wisdom in these deep and precise arguments in the Qur’an, so that the Qur’an’s rational precision in presenting theological knowledge to all human beings and in accordance with their levels is revealed, and it becomes clear that God has used these concepts in the Holy Qur’an in a different way to bring the servant to the highest levels of monotheism and knowledge. In such a way that it presented monotheistic verses in the form of various proofs, and in some cases it used theoretical wisdom in an absolute way, in other cases it used practical wisdom, and sometimes it used a combination of these two categories in proofs, and in some cases it used practical wisdom as the basis for theoretical wisdom, so that the individual, through the purity of the heart and the purification of the soul, reaches the state of certainty and knowledge.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :تحلیل روش حکمت نظری و عملی از براهین توحیدی در قرآن
    Abstract: 
    هدف از خلقت انسان عبودیت الهی است. در قرآن هم از نظر نظری و هم از نظر عملی زمینۀ این غایت فراهم شده و برای وصول به آن هدف، معارف خداشناسی و مضامین عالی آن در قالب براهین و آیات توحیدی با ظرافت و حکیمانه در اختیار بشریت قرار گرفته است. این براهین در اوج اتقان و استحکام در قالب حکمت عملی و حکمت نظری در استدلال‌های قرآنی راه یافته است. این پژوهش به‌ دنبال تحلیل روش حکمت نظری و حکمت عملی در این براهین عمیق و دقیق در قرآن با روش توصیفی ـ تحلیلی است تا دقت حکمیانه قرآن در نحوه ارائه معارف خداشناسی برای آحاد بشر و متناسب با سطوح آنان، آشکار گردد و واضح شود خداوند در قرآن کریم با روشی متفاوت، از این مفاهیم برای رساندن بنده به مراتب عالی توحید و معرفت استفاده نموده است. بدین نحو که آیات توحیدی را در قالب انواع براهین آورده و در مواردی به‌صورت مطلق از حکمت نظری و در مواردی از حکمت عملی و گاهی تلفیق میان این دو مقوله در براهین استفاده کرده و حکمت عملی را در مواردی مبنا برای حکمت نظری قرار داده است تا فرد به‌واسطه طهارت قلب و تزکیۀ نفس به مقام یقین و معرفت برسد.
    References: 
    • قرآن کریم.
    • نهج البلاغه (1387). ترجمۀ محمد دشتی. قم: الهادی.
    • ابن‌سینا، حسین بن عبدالله (1375). الشفا (النفس من کتاب الشفا). تحقیق عبدالله جوادی آملی. قم: النشر تابع لمکتب الاعلامی الاسلامی.
    • ابوالفتوح رازی، حسین‌ بن‌ علی (1377). روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن. مشهد: آستان قدس رضوی.
    • ایزدی، محسن (1395). جایگاه عقل نظری و عملی در سعادت از دیدگاه ملاصدرا و ارزیابی قرآنی آن. اخلاق، 34 (9)، 61ـ78.
    • بحرانی، ابن‌میثم (1417ق). شرح نهج البلاغه. ترجمۀ قربانعلی محمدی مقدم و علی‌اصغر نوایی یحیی‌زاده. مشهد: مجمع البحوث الاسلامیه.
    • جوادی آملی، عبدالله (1384). تفسیر انسان به انسان. قم: اسراء.
    • جوادی آملی، عبدالله (1393). توحید در قرآن. قم: اسراء.
    • حائری یزدی، مهدی (1384). کاوش‌های عقل عملی. تهران: مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران.
    • حلی، حسن بن یوسف مطهر (1417ق). کشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. تحقیق حسن حسن‌زاده آملی. قم: مؤسسۀ النشر الاسلامی.
    • رازی، قطب‌الدین (1378ق). شرح شرح الاشارات و التنبیهات. بی‌جا: بی‌نا.
    • زمخشری، محمود بن عمر (1407ق). الکشاف. بیروت: دارالکتاب العربی.
    • سبزواری، ملاهادی (1369). شرح المنظومه. قم: علامه.
    • شاکرین، فاطمه و شاکرین، حمیدرضا (1389). برهان علیت و شبهات فلسفه غرب. قبسات، 55، 30ـ50.
    • شمس‌آبادی، محمدعلی (1392). برهان معجزه در مسیر اثبات خدا. فرهنگ پژوهش، 14و 15، 111ـ128.
    • صدرالمتألهین، ملاصدرای شیرازی، محمد ابراهیم، (1990م). الحکمۀ المتعالیۀ فی الاسفار العقلیۀ الاربعۀ. بیروت: دار التراث العربی.
    • صدرالمتألهین (1381). المبدأ و المعاد. اشراف سیدمحمد خامنه‌ای، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1395). اصول فلسفه و روش رئالیسم. تهران: صدرا.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1417ق). المیزان فى تفسیر القرآن. قم: جامعۀ مدرسین.
    • طبرسی، فضل بن حسن (1397). مجمع البیان فی تفسیر القرآن. تهران: ناصر خسرو.
    • مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحارالانوار. بیروت: مؤسسۀ الوفاء.
    • محمدى رى‏‌شهرى، محمد (1393). حکمت‌نامه امام حسین(ع). ترجمۀ عبدالهادی مسعودی و محمد مرادی. قم: دار الحدیث.
    • مصباح یزدی، محمدتقی (1391). خداشناسی. قم: مؤسسۀ آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
    • مطهری، مرتضی (1395 ). مجموعه آثار. تهران: صدرا.
    • مکارم شیرازی، ناصر و دیگران (1371). تفسیر نمونه. تهران: دار الکتب الاسلامیه.
    • موسوی خمینی، سیدروح‌الله (1381). تقریرات درس امام خمینی. تحقیق سیدعبدالغنی اردبیلی. تهران: مؤسسۀ تنظیم و نشر آثار امام خمینی(ره).
    • نراقی، محمدمهدی (بی‌تا). جامع السعادات. بیروت: مؤسسۀ الاعلمی للمطبوعات.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Akhbari, Zeynab, Shabbat Poor, Mohammad. (2026) An Analysis of the Theoretical and Practical Wisdom Method of Monotheistic Arguments in the Qur’an. Marifat, 35(1), 23-32 https://doi.org/10.22034/marifat.2024.2019187.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Zeynab Akhbari; Mohammad Shabbat Poor."An Analysis of the Theoretical and Practical Wisdom Method of Monotheistic Arguments in the Qur’an". Marifat, 35, 1, 2026, 23-32

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Akhbari, Z, Shabbat Poor, M.(2026) 'An Analysis of the Theoretical and Practical Wisdom Method of Monotheistic Arguments in the Qur’an', Marifat, 35(1), pp. 23-32

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Akhbari, Z, Shabbat Poor, M. An Analysis of the Theoretical and Practical Wisdom Method of Monotheistic Arguments in the Qur’an. Marifat, 2026; 35(1): 23-32