Ma`rifat

امام سجاد علیه‏السلام در مناجات شاکین، از قلب معیوبِ دچار قساوت به درگاه الهى شکایت مى‏کند. مراد از قلب، روح و نفس انسانى است. قلب زمانى که بر محور فطرت الهى باشد، «قلب سلیم» و آن‏گاه که دچار زنگار گردد، «قلب بیمار» مى‏گردد. آلودگى به گناه، هواى نفس و پیروى از وسوسه‏هاى شیطانى، زنگارزدگى و مهرزدگى از جمله عوامل مهم قساوت قلب انسان است. رقت و نرمى دل، حالت ترس و خوف، تسلیم در برابر خدا، اطمینان و محبت قلبى، از جمله نشانه‏هاى سلامت قلب است. براى توبه و بازگشت به سوى معبود و پالایش روح و نفس و زنگارزدایى از قلب، دورى از گناه به همراه استمداد از خدا و تلاش به صورت هم‏زمان امرى ضرورى است.