Ma`rifat

متکلمان معتزله و امامیه از روزهاى نخست در کنار هم به گفت وگو، بحث و مناظره مشغول بوده اند. در این فضا ممکن است تأثیراتى براى هریک از جریان ها حاصل شده باشد. این تحقیق با روش تحلیلى ـ تطبیقى انجام گرفته و به دنبال نقد و بررسى «اندیشه تأثیرپذیرى متکلمان امامیه از معتزله در عدل الهى» است.      مکتب امامیه و معتزله به علت پذیرش حسن و قبح عقلى به عنوان مبنا و اساس عدل الهى و سایر آموزه هاى دینى به عدلیه معروف شده اند. آنها با این مبنا، آموزه هاى دینى را به نحوى تحلیل کرده اند که خروجى آن، اختیار انسان، وجوب لطف و رعایت اصلح، وجوب تکلیف، نفى تکلیف فراتر از طاقت، وجوب اعواض بر آلام ابتدایى و تفسیر حکیمانه شرور بوده است. البته آنها در برخى از باورها اختلافات جزئى و در بحث اراده و اختیار اختلاف نظر مهم دارند. معتزله در این باب، راه افراطى تفویض را برگزیده اند، اما امامیه با پیروى از ائمه اطهار: نظریه «لاجبر و لاتفویض بل امربین الامرین» را برگزیده اند.