Marifat, Volume 26, Issue 12, No 243, Year 2026 , Pages 71-82
Sensations and their Epistemic Value from the Perspective of Ibn Sina
Article Type:
Promotional
Writers:
✍️ Alireza Sanei
/ MA in Philosophy Imam Khomeini Education and Research Institute / alirezasanei52@yahoo.com
/ MA in Philosophy Imam Khomeini Education and Research Institute / alirezasanei52@yahoo.comAbstract:
Among the sources of knowledge, sensory perception plays an outstanding role, since it is the foundation of many conceptual and affirmative perceptions. Like many thinkers, Ibn Sina has raised many points about sensory perception. He does not regard the senses as certain, but he has mentioned various roles and functions for them, including the role of senses in imaginations and affirmations. Although his statements on the question of the originality of reason or sense in imaginations may seem vague at first, with a little attention to his works, it becomes clear that he, like most Muslim philosophers, believes in the originality of reason. The present study is a theoretical and developmental research, its information and materials are collected through documentary method and it is analyzed intellectually not statistically.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :حسیات و ارزش معرفتی آن در نظر ابنسینا
Abstract:
در میان منابع معرفت، ادراک حسی نقش ممتازی دارد؛ زیرا مایه و اساس بسیاری از ادراکات تصوری و تصدیقی است و ابن سینا همانند بسیاری از متفکران، در زمینهی ادراک حسی نکات بسیاری را مطرح کرده است. ایشان در عین حال که حسیات را یقینی نمی داند، اما نقش ها و کارکردهای گوناگونی برای آن ذکر کرده است؛ از جمله: نقش حواس در تصورات و تصدیقات. سخنان وی در مسئلهی اصالت عقل یا حس در تصورات، گرچه در بادی امر، کمی مبهم به نظر می رسد، اما با کمی دقت در آثار وی، روشن می شود که ایشان مانند بیشتر فلاسفه مسلمان، جانب اصالت عقل را می گیرد.
تحقیق حاضر از سنخ تحقیق های نظری و توسعه ای است و اطلاعات و مواد اولیه تحلیل به روش اسنادی گردآوری شده و با روش استدلال نه فن آماری، تجزیه و تحلیل عقلانی شده است.
Keywords:
References:
- ابنسينا، حسينبن عبدالله، 1375الف، الاشارات و التنبیهات، قم، البلاغه.
- ـــــ ، 1375ب، الاشارات و التنبیهات، قم، البلاغه.
- ـــــ ، 1375ق، الشفاء، المنطق، تصحیح ابوالعلاء عفیفی، قاهره، الامیریه.
- ـــــ ، 1400ق، رسائل( رسالة في النفس و بقائها و معادها)، قم، بیدار.
- ـــــ ، 1404ق، التعلیقات، تصحیح عبدالرحمان بدوی، قم، مكتبة الاعلام الاسلامي.
- ـــــ ، 1405ق، الشفاء (المنطق)، قم، كتابخانه آيتالله مرعشي نجفي.
- ـــــ ، 1953م، رسائل (دو جلدی)، به اهتمام حلمى ضياء اولكن، استانبول، دانشکده ادبیات استانبول.
- ـــــ ، 1373، برهان شفاء، ترجمة مهدی قوام صفری، تهران، فکر روز.
- ارسطو، 1980م، منطق ارسطو، تحقیق عبدالرحمن بدوی، بیروت، دارالقلم.
- بلیکی، نورمن، 1391، پارادایمهای تحقیق در علوم انسانی، ترجمه سیدحمیدرضا حسنی، محمدتقی ایمان و سید مسعود ماجدی، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- بهشتی، احمد، 1386، تجريد شرح نمط هفتم از كتاب الاشارات و التنبيهات، چ دوم، قم، بوستان کتاب.
- حسینزاده، محمد، 1394، معرفتشناسی در قلمرو گزارههای پسین، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- دیوانی، امیر، 1382، قوانین طبیعت، قم، دانشگاه قم.
- سلیمانی امیری، عسکری، 1395، اصول و قواعد برهان (شرح برهان شفاء)، قم، حکمت اسلامی.
- صادقی، رضا، 1394، آشنایی با فلسفه علم معاصر، تهران، سمت.
- فعالی، محمدتقی، 1376، ادراک حسی از دیدگاه ابنسینا، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- قائمینیا، علیرضا، 1393، مجموعه مقالات رئالیسم (مقالة دو نوع رئالیسم: رئالیسم خام و انتقادی)، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
- گیلیس، دانالد، 1381، فلسفه علم در قرن بیستم، ترجمة حسین میانداری، قم، مؤسسة فرهنگی طه.
- مصباح، محمدتقي، 1392، آموزش فلسفه، چ چهاردهم، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
- ـــــ ، درسهای برهان شفاء.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Sanei, Alireza, Akbari Baghkheirati, Mahdi. (2026) Sensations and their Epistemic Value from the Perspective of Ibn Sina. Marifat, 26(12), 71-82
Alireza Sanei; Mahdi Akbari Baghkheirati."Sensations and their Epistemic Value from the Perspective of Ibn Sina". Marifat, 26, 12, 2026, 71-82
Sanei, A, Akbari Baghkheirati, M.(2026) 'Sensations and their Epistemic Value from the Perspective of Ibn Sina', Marifat, 26(12), pp. 71-82
