Pages:
59-68
Receive Date: 2026/07/02
Accept Date: 2026/07/02
Abstract:
In addition to military actions, one of the most important ways of intervening in countries is to influence them through cultural policies. Media is one of the most important and effective tools used by the enemy for cultural influence. The Holy Quran has seriously paid attention to the issue of knowing the enemies of the Islamic Ummah and how they influence the society. Today, media is an important tool that enemies use to penetrate other countries. Therefore, we need to know their methods of penetrating through this tool so we can effectively cope with their tricks. In this research, by reviewing the Qur'anic verses through an analytical –descriptive method, we look at the views of the Qur'an about spreading rumors and doubts, two important methods used by the enemy for cultural influence through the media. The search in the Holy Quran shows that spreading rumors by enemies has such effects as anxiety and unrest in society, the prevalence of unfounded accusations, and the weakening of religious beliefs. Also, according to the Quranic verses, the doubt of determinism, the doubt of regarding divine promises as lies, and the doubt of regarding the Quran as non-divine are the results of cultural influence (i.e., casting doubts).
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :نگاه قرآنی به «شایعه» و «شبهه»، دو روش نفوذ فرهنگی دشمن از طریق رسانه
Abstract:
در کنار اقدامات نظامی، یکی از مهم ترین روش های مداخله در کشورها، نفوذ در آنها از طریق سیاست های فرهنگی است. یکی از ابزارهای مهم و کارآمد دشمن برای نفوذ فرهنگی، رسانه است. قرآن کریم به طور جدی به مسئلهی شناخت دشمنان امت اسلامی و روش نفوذ آنها در جامعه توجه کرده است. در حال حاضر، رسانه ابزار مهمی برای دشمنان جهت رخنه و نفوذ است. بنابراین باید روش های آنان را برای نفوذ از طریق این ابزار بشناسیم تا بتوانیم با آمادگی کامل در برابر ترفندهایشان بایستیم. در این پژوهش با بررسی آیات قرآن به روش توصیفی ـ تحلیلی، به دنبال نظرات قرآن دربارهی دو روش مهم دشمن در نفوذ فرهنگی از طریق رسانه، یعنی شایعه پراکنی و شبهه افکنی، هستیم.
جست وجو در قرآن کریم نشان می دهد، شایعه پراکنی دشمنان اثراتی مانند اضطراب و ناآرامی در جامعه، شیوع نسبت های ناروا و نیز ایجاد تزلزل در باورهای دینی دارد. همچنین از آیات قرآن برمی آید، شبههی جبر، شبههی دروغ بودن وعده های الهی و شبههی غیرالهی بودن قرآن، از آثار روش دیگر نفوذ فرهنگی (یعنی شبهه افکنی) است.
References:
- نهجالبلاغه، 1414ق، تصحيح صبحي صالح، قم، هجرت.
- ابنفارس، احمدبن، 1404ق، معجم المقاييس اللغه، تحقيق و تصحيح عبدالسلام محمد هارون، قم، مکتب الاعلام الاسلامی.
- ابنمنظور، محمدبن مکرم، 1414ق، لسان العرب، تحقيق و تصحيح جمالالدين ميردامادى، چ سوم، بیروت، دارالفكر.
- آقابخشی، علیاکبر و مينو افشاریراد، 1386، فرهنگ علوم سیاسی، چ دوم، تهران، چاپار.
- آلوسی، محمدبن عبدالله، 1415ق، روح المعاني في تفسير القرآن العظيم و السبع المثاني، تحقيق على عبدالبارى عطيه، بیروت، دارالكتب العلميه.
- الوانی، سیدمهدی، 1386، مدیریت عمومی، چ سیویکم، تهران، نشر ني.
- جزري، ابناثير، 1385، الكامل في التاريخ، بيروت، دارصادر.
- جوادی آملی، عبدالله، 1388، تفسير تسنيم، چ هشتم، قم، اسراء.
- راغب اصفهانی، حسینبن محمد، 1412ق، مفردات ألفاظ القرآن، بیروت، دارالقلم.
- رشیدرضا، محمد، 1414ق، تفسير المنار، بیروت، دارالمعرفه.
- زمخشری، محمودبن عمر، 1407ق، الكشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الأقاويل فى وجوه التأويل، تصحيح مصطفى حسين احمد، چ سوم، بیروت، دارالکتاب العربی.
- سید قطب، 1425ق، فى ظلال القرآن، چ سی و پنجم، بیروت، دارالشروق.
- طباطبائی، سیدمحمدحسین، 1390ق، الميزان في تفسير القرآن، چ دوم، بیروت، مؤسسة الأعلمي للمطبوعات.
- طبرسي، فضلبن حسن، 1372، مجمع البيان في تفسير القرآن، تصحيح فضلالله يزدى طباطبايى و سيدهاشم رسولی، چ سوم، تهران، ناصر خسرو.
- فخررازی، محمدبن عمر، 1420ق، التفسير الكبير، چ سوم، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- قمی، علیبن ابراهیم، 1363، تفسير القمي، تحقيق طيب موسوى جزايرى، چ سوم، قم، دارالکتاب.
- مصطفوی، حسن، 1368، التحقيق في كلمات القرآن الكريم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- مطهری، مرتضی، 1377، مجموعه آثار، چ هشتم، قم، صدرا.
- معین، محمد، 1381، فرهنگ فارسی معین، تهران، معین.
- مکارم شیرازی، ناصر، 1371، تفسير نمونه، چ دهم، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- نرمان، ل، مان، 1362، اصول روانشناسی، ترجمة محمود ساعتچی، تهران، امیرکبیر.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
hoseini aliabad , Seyed rohollah, Abotaleby, Mahdi. (2026) The Qur'anic View of "Rumor" and "Doubt", Two Methods Used by the Enemy for Cultural Influence through the Media. Marifat, 27(4), 59-68
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Seyed rohollah hoseini aliabad ; Mahdi Abotaleby."The Qur'anic View of "Rumor" and "Doubt", Two Methods Used by the Enemy for Cultural Influence through the Media". Marifat, 27, 4, 2026, 59-68
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
hoseini aliabad , S, Abotaleby, M.(2026) 'The Qur'anic View of "Rumor" and "Doubt", Two Methods Used by the Enemy for Cultural Influence through the Media', Marifat, 27(4), pp. 59-68
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
hoseini aliabad , S, Abotaleby, M. The Qur'anic View of "Rumor" and "Doubt", Two Methods Used by the Enemy for Cultural Influence through the Media. Marifat, 2026; 27(4): 59-68