Pages:
15-26
Receive Date: 2026/06/28
Accept Date: 2026/06/28
Abstract:
The doctrine of "monotheism" is among the principles emphasized by all divine religions, among which only Judaism and Islam have pure monotheism. Since Ibn Meimoon, in Judaism, and Allamah Tabatabai, in Imamiyah, played a significant role in the advancement of religious teachings, after presenting the views of these two great scholars about the arguments for monotheism, the present paper uses a comparative -analytical method to express, study and analyze their agreements and disagreements. The only argument of Ibn Meimoon for monotheism is the simplicity of divine essence, whereas the most important argument of Allamah Tabataba'i is the purification of divine existence, which he has proposed besides the argument of simplicity and other proofs for monotheism. Regarding the criticisms that Ibn Meimoon has made about the arguments for monotheism, this paper indicates that none of them can be directed at the statements of Allamah Tabatabai about the arguments of hindrance and contradiction.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :استدلال برای آموزهی «توحید» بررسی، تحلیل و مقایسه دیدگاه علامه طباطبائی و ابنمیمون
Abstract:
آموزة «توحید» از جملة اصل های مورد تأکید همة ادیان الهی بوده و در میان آنها، تنها یهودیت و اسلام دارای توحید خالص و ناب هستند. ازآنجاکه ابن میمون در یهودیت و علامه طباطبائی در امامیه، نقش بسزایی در شکوفا کردن تعالیم دینی داشتند، این مقاله به روش تطبیقی ـ تحلیلی، پس از ارائة دیدگاه های این دو دانشمند بزرگ از براهین توحید، نقاط اتفاق و اختلاف آنان را بیان، مورد بررسی و تحلیل قرار داده است. تنها استدلال ابن میمون برای توحید، بساطت ذات الهی است. اما با وجود اینکه مهم ترین برهان علامه طباطبائی، صرافت وجود الهی است، ولی برهان بساطت و براهین دیگر را نیز برای توحید اقامه کرده است. ابن میمون، اشکالاتی بر براهین توحید وارد کرده است که این تحقیق بیانگر آن است که هیچ یک از آنها، بر تقریرهای علامه طباطبائی از برهان تمانع و تغایر وارد نیست.
References:
- ابنمیمون، موسي، 1972م، دلالةالحائرین، تحقیق حسین آتای، استانبول: مکتبة الثقافة الدینیه.
- اپستاین، ایزیدور، 1388، یهودیت بررسی تاریخی، ترجمة بهزاد سالکی، چ دوم، تهران، مؤسسة پژوهشی حکمت و فلسفة ایران.
- آنترمن، آلن، 1385، باورها و آیینهای یهودی، قم، مطالعات ادیان و مذاهب.
- جوادی، عبدالله، 1383، توحید در قرآن، قم، اسراء.
- زریاب، عباس، 1372، «ابنمیمون» در: دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، تهران، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی.
- سبحانی، جعفر، 1412ق، الالهیات علی هدی الکتاب و السنة و العقل، چ سوم، قم، المركز العالمي للدراسات الاسلاميه.
- طباطبائی، سيدمحمدحسین، بيتا، بدایة الحکمه، قم، مطبعة العلمیه.
- ـــــ ، 1377، تفسیر الميزان، ترجمة سیدمحمدباقر موسوی همدانی، چ دهم، قم، جامعه مدرسین.
- ـــــ ، 1382، رسائل توحیدی، ترجمة علی شیروانی هرندی، چ دوم، قم، بوستان کتاب.
- ـــــ ، 1385، نهایة الحکمه، تصحیح غلامرضا فیاضی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- قزوینی یزدی، حاج بابا، 1378، محضرالشهود فی ردّ الیهود، قم، حضور.
- کلاپرمن، ژیلبرت ویبی، 1354، تاریخ قوم یهود، تهران، انجمن فرهنگی اوتصر هتورا گنج دانش ایران.
- مجلسى، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، چ دوم، بيروت، داراحياءالتراث العربي.
- محمودی گلپایگانی، سیدمحمد، 1362، خداشناسی، قم، مهر.
- مصباح، محمدتقي، 1383، در پرتو ولایت، چ دوم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1384، آموزش عقائد، چ هفدهم، تهران، سازمان تبلیغات اسلامی.
- ـــــ ، 1391الف، طوفان فتنه و کشتی بصیرت، چ پنجم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- ـــــ ، 1391ب، معارف قرآن 1ـ3 (خداشناسی، کیهانشناسی، انسانشناسی)، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مطهرى، مرتضی، 1377، اصول فلسفه و روش رئالیسم، چ ششم، تهران، صدرا.
- ولفسن، هری اوسترین، 1387، بازتابهای کلام اسلامی در فلسفة یهودی، ترجمة علی شهبازی، قم، مطالعات ادیان و مذاهب.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Dinpanah, Hasan. (2026) An Analysis of Allamah Tabatabai and Ibn Meimoon's Views on the Argument for the Doctrine of "Monotheism". Marifat, 27(5), 15-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Hasan Dinpanah."An Analysis of Allamah Tabatabai and Ibn Meimoon's Views on the Argument for the Doctrine of "Monotheism"". Marifat, 27, 5, 2026, 15-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Dinpanah, H.(2026) 'An Analysis of Allamah Tabatabai and Ibn Meimoon's Views on the Argument for the Doctrine of "Monotheism"', Marifat, 27(5), pp. 15-26
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Dinpanah, H. An Analysis of Allamah Tabatabai and Ibn Meimoon's Views on the Argument for the Doctrine of "Monotheism". Marifat, 2026; 27(5): 15-26