Marifat, Volume 27, Issue 6, No 249, Year 2026 , Pages 49-57
An Investigation into the Multiplicity of Human Spiritual Forces in Zoroastrianism
Article Type:
Promotional
Writers:
Seyyed Mohammad Hajati Shuroki 
/ PhD Student of Religions Imam Khomeini Education and Research Institute / m.hajati@qom.ac.ir
/ PhD Student of Religions Imam Khomeini Education and Research Institute / m.hajati@qom.ac.ir Abstract:
It seems unlikely to find someone who does not believe in the two-dimensionality of human being; because this is a matter of conscience and innateness. Accepting the issue in its totality, all divine religions, in order to explain the issue of man's two-dimensionality, have come up with some evidence that has been manifested in their sacred books. Zoroastrianism is one of the religions that, in its sacred scriptures Avesta, has mentioned remarkable words on the second dimension of man, i.e. the spirit and the soul. Using a descriptive- analytical method, this paper discusses the five Minooyee (spiritual) forces, which include Ahou, Deena, Ba'o'z, Orvan and Farvashi, and offers definitions and documents of their holy texts. It expresses the views of the writers and scholars of Zoroastrianism and some minor differences in this field, and analyzes the various assumptions about the singularity or multiplicity of these forces. Five assumptions have been made in this regard and each has been analyzed separately. In the end, according to the evidence found in the sacred texts of Zoroastrianism and the views of the Zoroastrian scholars in this regard, the paper confirms the multidimensionality of these forces from the Zoroastrians' view point.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :بررسی چندگانه بودن نیروهای معنوی انسان در آیین زرتشت
Abstract:
شاید به ندرت بتوان کسی را یافت که قائل به دوساحتی بودن انسان نباشد؛ زیرا این مسئله ای وجدانی و فطری است. تمام ادیان آسمانی، با پذیرش اصل بحث، برای تبیین آن مطالبی بیان کرده اند که در کتاب های مقدس آنها نمود پیدا کرده است. آیین زرتشت، یکی از این ادیان است که در کتاب مقدس خود، یعنی اوستا مطالب قابل توجهی در مورد بُعد دوم انسان؛ یعنی روح و جان بیان کرده است. این نوشتار، به روش تحلیلی ـ توصیفی ضمن بیان پنج گانه بودنِ نیروهای مینوئی (روحانی، معنوی)، که شامل «اَهو، دَئِنا، بَئوذَ، اوروان و فرَوَشی» هستند و بیان تعاریف و مستندات متون مقدسی آنها و بیان دیدگاه های نویسندگان و محققان آیین زرتشت و بیان برخی اختلافات جزئی در این زمینه، به بررسی و تحلیل فرض های مختلف، در باب یکی بودن یا چندگانه بودن این نیروها پرداخته است. فرض های پنج گانه در این زمینه مطرح شده و هریک به صورت جداگانه تحلیل و بررسی شده است. در پایان، با توجه به مستندات موجود در متون مقدس زرتشتی و دیدگاه های زرتشت پژوهان در این زمینه، بر چندگانه بودن این نیروها از دیدگاه زرتشتیان رسیده است.
References:
- اشیدری، جهانگیر، 1371، دانشنامه مزدیسنا: واژهنامه توضیحی آئین زرتشت، تهران، مرکز.
- ـــــ ، 1381، راهنمای آشنایی با دین و آموزشهای اشو زرتشت، تهران، فروهر.
- افلاطون، بيتا، دوره آثار افلاطون، ترجمة محمدحسن لطفی و رضا کاویانی، چ سوم، تهران، خوارزمی.
- اورنگ، م.، 1335، فروهر یا شاهین، بیجا، بینا.
- ایزدپناه، مهرداد، 1381، آشنایی با دین زرتشت، تهران، محور.
- آذرگشسب، اردشیر، 1354، خرده اوستا، چ سوم، بیجا، بینا.
- ـــــ ، 1372، مراسم مذهبی و آداب زرتشتیان، چ سوم، تهران، فروهر.
- آذرگشسب، فیروز، 1384، گاتها سرودهای زرتشت، چ سوم، تهران، فروهر.
- بویس، مری، 1377، چکیده تاریخ کیش زرتشت، ترجمة همایون صنعتیزاده، تهران، صفعلیشاه.
- بهار، مهرداد، 1374، جستاری چند در فرهنگ ایران، چ دوم، تهران، فکر روز.
- ـــــ ، 1375، پژوهشی در اساطیر ایران، تهران، آگاه.
- ـــــ ، 1376، از اسطوره تا تاريخ، گردآورنده ابوالقاسم اسماعيلپور، تهران، چشمه.
- ـــــ ، 1384، اديان آسيايي، چ پنجم، تهران، چشمه.
- پورداوود، ابراهیم، 1377، یشتها، تهران، اساطیر.
- ـــــ ، 1380، یسنا، تهران، اساطیر.
- ـــــ ، 1381، ویسپرد، تهران، اساطیر.
- ـــــ ، بيتا، خرمشاه، بمبئی، انجمن زرتشتیان ایران.
- توفیقی، حسین، 1383، «مقدمهاي بر مقايسه اديان توحيدي»، هفت آسمان، سال ششم، ش22، ص67ـ113.
- جعفری، علیاکبر، 1359، ستوت یسن، گاتهای اشو زرتشت اسپنتمان و سرودهای وابسته به آن، تهران، فروهر.
- چاوش اکبری، رحیم، 1381، هفت رمز فروهر، تهران، زوار.
- خورشیدیان، اردشیر، 1386، پاسخ به پرسشهای دینی زرتشتیان، چ دوم، تهران، فروهر.
- ـــــ ، 1387، جهانبینی اشو زرتشت(پیامآور ایرانی)، چ دوم، تهران، فروهر.
- دادگی، فرنبغ، 1380، بُندَهِش، گزارنده مهرداد بهار، چ دوم، تهران، توس.
- دوانلو، فرانک، 1383، گاتهای زرتشت متن تطبیقی بر اساس هشت ترجمه فارسی، شیراز، نوید شیراز.
- دوستخواه، جلیل، 1374، اوستا: گزارش و پژوهش، چ دوم، تهران، مروارید.
- دوشن گیمن، ژاک، 1375، دين ايران باستان، ترجمة رؤيا منجم، تهران، فکرروز.
- ـــــ ، 1378، اورمزد و اهریمن: ماجرای دوگانهباوری در عهد باستان، ترجمة عباس باقری، تهران، روز فرزان.
- دهالا، مانک جی نوشیروان جی، 1377، خداشناسی زرتشتی از باستانیترین زمان تا کنون، ترجمة رستم شهزادی، تهران، فروهر.
- زادسپرم، 1366، گزیدههای زاد سپرم، ترجمة محمدتقی راشد محصل، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقیقات فرهنگی.
- ژینیو، فیلیپ، 1392، انسان و کیهان در ایران باستان، ترجمة لیندا گودرزی، تهران، ماهی.
- سبزواری، ملاهادی، 1422ق، شرح المنظومه، تصحیح و تعلیقه حسن حسنزاده آملی، تحقيق مسعود طالبي، تهران، ناب.
- شاکد، شائول، 1386، تحول ثنويت (تنوع آراي ديني در عصر ساساني)، ترجمة احمدرضا قائممقامي، تهران، ماهي.
- شهزادی، رستم، 1380، مجموعه سخنرانیهای موبد موبدان رستم شهزادی، به کوشش مهرانگیز شهزادی، تهران، مهرانگیز شهزادی.
- شیخی، موریس، 1376، نگرشی بر اسلام و زرتشت، تهران، سازمان آموزشی و انتشاراتی علوی.
- صدرالمتألهين، 1380، الحکمة المتعالیة فی الاسفار العقلية الاربعة، به اشراف سیدمحمد خامنهای، تهران، بنیاد حکمت اسلامی صدرا.
- عالیخانی، بابک، 1379، بررسي لطائف عرفاني در نصوص عتيق اوستائي، تهران، هرمس.
- عبودیت، عبدالرسول، 1392، درآمدی به نظام حکمت صدرایی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- عفیفی، رحیم، 1374، اساطير و فرهنگ ايراني در نوشتههاي پهلوي، تهران، توس.
- قدردان، مهرداد، 1386، جستاری در آیین زرتشت، شیراز، خورشید.
- مزداپور، کتایون و همکاران، 1394، ادیان و مذاهب در ایران باستان، تهران، سمت.
- ـــــ ، 1382، زرتشتیان، از ایران چه میدانم، تهران، دفتر پژوهشهای فرهنگی.
- ـــــ ، 1391، چند سخن، به کوشش ویدا نداف، تهران، فروهر.
- مصباح، محمدتقي، 1393، شرح اسفار، تحقیق محمد سعیدیمهر، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- موله، ماریژان، 1372، ايران باستان، ترجمة ژاله آموزگار، تهران، توس.
- مهر، فرهنگ، 1374، دیدی نو از دینی کهن (فلسفه زرتشت)، چ سوم، تهران، جامی.
- مهرین، مهرداد، 1360، آیین زرتشت و تأثیر نفوذ آن در شرق و غرب، تهران، فروهر.
- ـــــ ، 1362، دین بهی، تهران، فروهر.
- میرفخرایی، مهشید، 1366، آفرينش در اديان، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقيقات فرهنگي.
- میستری، خجسته، 1387، «زرتشتیان پارسی: گفتوگو با موبد خجسته میستری»، هفت آسمان، سال دهم، ش 39، ص 19ـ44.
- مینوی خرد، 1380، ترجمة احمد تفضلي، چ سوم، تهران، توس.
- نیبرگ، هنریک ساموئل، 1383، دینهای ایران باستان، ترجمة سیفالدین نجمآبادی، کرمان، دانشگاه شهید باهنر کرمان.
- نیکنام، کوروش، 1385، آیین اختیار، تهران، تیس.
- ویدن گرن، گئو، 1377، دینهای ایران، ترجمة منوچهر فرهنگ، بیجا، آگاهان ایده.
- هادخت نسك، 1386، گزارنده مهشيد ميرفخرايي، چ دوم، تهران، پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي.
References:
- Boyce, Mary, 1975, A History of Zoroastrianism, leiden, New York: E.J.Brill.
- _____ , 1985, Zoroastrianism (Their Religion Beliefs and Practices), London, Routledge & Kegan Paul.
- _____ , 2000, Fravasi, in (Encycloaedia of Iranica), ed. by Ehsan Yarshater, London, New York, Routledge & Kegan Paul/Mazda Publishers.
- Schlerath, B., 1985, Ahu, in (Encycloaedia of Iranica), ed. by Ehsan Yarshater, London, New York, Routledge & Kegan Paul/Mazda Publishers.
- Shaki, Mansour, 1996, Den, in (Encycloaedia of Iranica), ed. by Ehsan Yarshater, London, New York, Routledge & Kegan Paul/Mazda Publishers.
- Zaehner, R.C, 1961, The Dawn and Twilight of Zoroastrianism, London, Weidenenfeld and Nicolson.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Hajati Shuroki , Seyyed Mohammad. (2026) An Investigation into the Multiplicity of Human Spiritual Forces in Zoroastrianism. Marifat, 27(6), 49-57
Seyyed Mohammad Hajati Shuroki ."An Investigation into the Multiplicity of Human Spiritual Forces in Zoroastrianism". Marifat, 27, 6, 2026, 49-57
Hajati Shuroki , S.(2026) 'An Investigation into the Multiplicity of Human Spiritual Forces in Zoroastrianism', Marifat, 27(6), pp. 49-57
