Marifat, Volume 27, Issue 8, No 251, Year 2026 , Pages 91-100
An Analysis of the Viewpoint of Hakim Sana'i Ghaznavi on Imam Hasan Mojtaba (pbuh) and Mu’awiyah
Article Type:
Promotional
Writers:
Abstract:
Since the first centuries of Islam, the Sunnis of Iran, especially their thinkers, have loved the Prophet’s Ahl Al-Bayt, mentioned their virtues and dissociated from their enemies in their works and writings. Hakim Sana’i Ghaznavi is one of the most committed Sunni Iranian poets in the 6th century AH who has expressed his love and devotion to the Prophet’s Ahl Al-Bayt and Shia Imams in his works. The attention and dedication of some of Sana'i’s poems to expressing the virtues of Imam Hassan Mojtaba, the involvement of Mu'awiyah in his martyrdom, and expressing disgust at the Umayyad dynasty indicate the necessity and importance of this research. Using the descriptive-analytical method, this paper explains Sana'i's views on some of the ethical virtues and the secret of the martyrdom of Imam Hassan. The love and dedication of Sanai to Imam Hassan and the involvement of Mu'awiyah in his martyrdom are among the beliefs that are revealed in the works of this philosopher and poet.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تحلیلی بر دیدگاه حکیم سنایی غزنوی نسبت به امام حسن مجتبی علیه السلام و معاویه
Abstract:
اهل سنت در ایران، به ویژه اندیشمندان آنان، از قرون نخستین اسلامی تاکنون نسبت به اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله عشق می ورزیده و در آثار و تألیفات خویش، به ذکر فضایل آنان می پرداخته و از دشمنانشان تبری می جسته اند. حکیم سنایی غزنوی یکی از شاعران متعهد و سنی مذهب ایرانی در قرن ششم هجری است که در آثار خویش، عشق و ارادت خود را به خاندان نبوت و امامان شیعه بی پرده ابراز داشته است. توجه و اختصاص بخشی از اشعار سنایی به بیان فضایل امام حسن مجتبی علیه السلام و دخالت معاویه در به شهادت رساندن آن امام همام و ابراز انزجار از خاندان اموی، ضرورت و اهمیت این تحقیق را بیان می دارد. این مقاله، با روش توصیفی ـ تحلیلی به بیان دیدگاه سنایی دربارهی گوشه ای از فضایل اخلاقی و راز شهادت امام حسن علیه السلام پرداخته است. عشق و ارادت سنایی به امام حسن علیه السلام و دخالت معاویه در شهادت ایشان، از جمله باورهایی است که در آثار این شاعر حکیم هویداست.
References:
- ابناثیر، عزالدین علی، 1385ق، الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر.
- ابنبطوطه، 1376، سفرنامه، ترجمة محمدعلی موحد، چ سوم، تهران، آگاه.
- ابنعبدالبر، یوسفبن محمد، 1412ق، الاستیعاب فی معرفة الاصحاب، تحقیق علیمحمد البجاوی، بیروت، دارالجیل.
- ابنقتیبه دینوری، 1380َ، امامت و سیاست(تاریخ خلفا)، ترجمة سیدناصر طباطبایی، تهران، ققنوس.
- ابوالفرج اصفهانی، علیبن حسین، بيتا، مقاتل الطالبیین، تحقیق سیداحمد صقر، بیروت، دارالمعرفه.
- انصاری تلمسانی، محمدبن ابیبکر، 1361، جوهره (در نسب و شرح احوال امام علی(ع) و آل او)، ترجمة فیروز حریرچی، تهران، امیرکبیر.
- آژند، یعقوب، 1363، قیام سربداران، تهران، گستره.
- آلیاسین، شیخ راضی، 1388، صلح امام حسن(ع)، ترجمة سیدعلی خامنهای، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
- بلاذری، احمدبن یحیی، 1988م، فتوح البلدان، بیروت، دار و مکتبه الهلال.
- پیشوایی، مهدی، 1383، سیرۀ پیشوایان، قم، مؤسسة امام صادق(ع).
- تاریخ سیستان، 1387، تصحیح محمدتقی بهار(ملکالشعرا)، تهران، معین.
- دینوری، ابوحنیفه، 1368، اخبارالطوال، تحقيق و تصحيح عبدالمنعم عامر و جمالالدین شیال، قم، منشورات الرضی.
- رضوی، مدرس، بيتا، تعلیقات حدیقةالحقیقه، بيجا، مؤسسة مطبوعاتی علمی.
- سنایی غزنوی، ابوالمجد مجدودبن آدم، 1374، حدیقةالحقیقه و شریعةالطریقه، تصحیح مدرس رضوی، تهران، دانشگاه تهران.
- سنايي، بيتا، دیوان سنایی غزنوی، اهتمام مدرس رضوی، بيجا، سنايي.
- سیستانی، ملک شاه حسینبن ملک غیاثالدین، 1389، احیاءالملوک، به اهتمام منوچهر ستوده، تهران، علمی و فرهنگی.
- شفیعی کدکنی، محمدرضا، 1372، تازیانههای سلوک (نقد و تحلیل چند قصیده از حکیم سنایی)، تهران، آگه.
- شوشتری، قاضی نورالله، 1377، مجالس المؤمنین، تهران، کتابفروشی اسلامیه.
- شهیدی، حمیده، 1395، «سیاست مذهبی سلطان حسین بایقرا؛ مطالعه موردی: تأثیر تشیع»، مطالعات تاریخ اسلام، سال هشتم، ش 29، ص 61ـ82.
- صبوری، ناصح و ظهیر، 1386، شجره الملوک، تصحیح منصور صفتگل، تهران، مرکز پژوهشی میراث مکتوب.
- صفا، ذبیحالله، 2536، تاریخ ادبیات در ایران، تهران، امیرکبیر.
- طبری، محمدبن جریر، 1387ق، تاریخ الامم و الملوک، تحقیق محمدابوالفضل ابراهیم، ط. الثانيه، بیروت، دارالثرات.
- فردوسی، ابوالقاسم، 1370، شاهنامه، تهران، جاویدان.
- قاشانی، ابوالقاسم عبداللهبن محمد، 1380، تاریخ اولجایتو، به اهتمام مهین همبلی، چ چهارم، تهران، خيام.
- مجلسی، محمدباقر، بيتا، بحارالانوار، ترجمة موسی خسروی، تهران، کتابفروشی اسلامیه.
- مسعودی، ابوالحسن علیبن حسين، 1409ق، مروج الذهب و معادن الجوهر، تحقیق اسعد داغر، قم، دارالهجره.
- واقدی، محمدبن سعد، 1380، الطبقات الکبری، ترجمة محمود مهدوی دامغانی، تهران، فرهنگ و اندیشه.
- یاقوت حموی، 1995، معجم البلدان، بیروت، دار صادر.
- یعقوبی، احمدبن ابییعقوب، بيتا، تاریخ یعقوبی، بیروت، دار صادر.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Sanchooli, Doostali. (2026) An Analysis of the Viewpoint of Hakim Sana'i Ghaznavi on Imam Hasan Mojtaba (pbuh) and Mu’awiyah. Marifat, 27(8), 91-100
Doostali Sanchooli."An Analysis of the Viewpoint of Hakim Sana'i Ghaznavi on Imam Hasan Mojtaba (pbuh) and Mu’awiyah". Marifat, 27, 8, 2026, 91-100
Sanchooli, D.(2026) 'An Analysis of the Viewpoint of Hakim Sana'i Ghaznavi on Imam Hasan Mojtaba (pbuh) and Mu’awiyah', Marifat, 27(8), pp. 91-100
