Marifat, Volume 28, Issue 10, No 265, Year 2026 , Pages 23-34
Supernatural Factors of Economic Progress from the Viewpoint of the Holy Qur’an
Article Type:
Promotional
Writers:
Abstract:
human happiness in different dimensions is based on the specific factors, which is set in the universe. since Islam seeks to provide all-round human happiness in both the physical and the spiritual dimensions, it has introduced the basic criteria and factors for this path. using a descriptive-analytical approach this paper studies the supernatural factors of economic progress from the viewpoint of the holy Qur’an. These factors can be divided into two categories, the internal and external ones. Internal factors include faith, righteous deeds, piety, commitment to religious beliefs, patience, gratitude, forgiveness, charity, remembrance, reliance, and prayer, and the external factors include the divine will in provision.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی از منظر قرآن کریم
Abstract:
سعادت انسان در ابعاد مختلف بسته به پدید آمدن اسباب و عواملی است که در نظام هستی برای آن مقرر شده است. ازآنجاکه مکتب وحیانی اسلام در پی تأمین سعادت همه جانبهی آدمی در دو بعد مادی و معنوی است، معیارها و عوامل اساسی این مسیر را معرفی کرده است.
هدف از این پژوهش شناخت دیدگاه قرآن درباره عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی است که با روش توصیفی ـ تحلیلی مبتنی بر تفسیر موضوعی انجام شده و طی آن آیات مرتبط با مقوله عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی استخراج و جمع بندی شده است.
عوامل ماورایی پیشرفت اقتصادی از منظر قرآن کریم به دو دسته عوامل در حوزه اختیار و عوامل خارج از حوزه اختیار آدمی قابل تقسیم است. عوامل در حوزه اختیار، شامل ایمان، عمل صالح، تقوا، پایداری بر باورهای اساسی دین، صبر، شکر، استغفار، انفاق، ذکر، توکل و دعا. عامل خارج از حوزه اختیار، تنها شامل اراده الهی در توسعه رزق می باشد.
References:
- نهجالبلاغه، 1414ق، تصحيح صبحي صالح، قم، هجرت.
- ابن ابيالحدید، عبدالحمید هبةالله، 1404ق، شرح نهج البلاغه، قم، كتابخانة آيتالله مرعشي نجفي.
- ابنجوزی، ابوالفرج عبدالرحمنبن علی، 1422ق، زاد المسیر فی علم التفسیر، بیروت، دارالکتب العربی.
- ابنشعبه حرانی، حسنبن علی، بيتا، تحف العقول، ترجمة محمدباقر كمرهاي، تهران، کتابچی.
- ابنعاشور، محمدبن طاهر، بيتا، التحریر و التنویر، بیجا، بينا.
- ابنعربی، محیالدین، 1422ق، تفسیر ابنعربی، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- آلوسی، سیدمحمود، 1415ق، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت، دارالکتب العلمیه.
- جوادی آملی، عبدالله، 1385، تسنیم، قم، اسراء.
- حسینی همدانی، سیدمحمدحسین، 1404ق، انوار درخشان، تهران، کتابخانه لطفی.
- حمیری، عبداللهبن جعفر، 1413ق، قرب الاسناد، قم، مؤسسة آلالبیت(ع).
- رجایی، سيدمحمدكاظم و همکاران، 1382، معجم موضوعی آیات اقتصادی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- سبحانینیا، محمدتقی و همكاران، 1393، «کاربرد توکل در تحملافزایی با تأکید بر مشکلات خانواده»، اخلاق، ش11، ص14ـ16.
- سبزواری نجفی، محمدبن حبیبالله، 1419ق، ارشاد الاذهان الی تفسیر القرآن، بیروت، دار التعارف للمطبوعات.
- شریف لاهیجی، محمدبن علی، 1373، تفسیر شریف لاهیجی، تهران، داد.
- صادقی تهرانی، محمد، 1419ق، البلاغ فی تفسیر القرآن بالقرآن، قم، مؤلف.
- صدر، سیدموسی، 1382، «تأثیر تقوا در زندگی فردی و اجتماعی براساس آیات الهی»، گلستان قرآن، ش151، ص2ـ4.
- صفدری، مهدی و همكاران، 1387، «بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی بر رشد اقتصادی ایران»، اقتصادی مقداری، ش170، ص 1ـ5.
- طباطبائي، سیدمحمدحسین، 1417ق، المیزان فی تفسیر القرآن، قم، جامعة مدرسين.
- طیب، سیدعبدالحسین، 1378، اطیب البیان فی تفسیر القرآن، تهران، اسلام.
- عباسنژاد، محسن، 1384، قرآن و اقتصاد، قم، بنیاد پژوهشهای قرآنی حوزه و دانشگاه.
- فراهیدی، خلیلبن احمد، 1409ق، العین، قم، هجرت.
- فضلالله، سیدمحمدحسین، 1419ق، من وحی القرآن، بیروت، دار الملاک للطباعه و النشر.
- قرشی، سیدعلیاکبر، 1377، احسن الحدیث، تهران، بنیاد بعثت.
- قمی مشهدی، محمدبن محمدرضا، 1373، كنز الدقائق و بحر الغرائب، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- کاشفی سبزواری، حسینبن علی، 1369، مواهب علیه، تهران، قابل.
- کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق، الکافی، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- مصباح، محمدتقي، 1391، ره توشه، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره).
- مصباحی مقدم، غلامرضا و همکاران، 1392، «مولفههای غیرمادی رشد اقتصادی از منظر قرآن»، مطالعات اقتصاد اسلامی، ش11، ص16-25.
- مطهری، مرتضی، 1382، ده گفتار، تهران، صدرا.
- مغنیه، محمدجواد، 1424ق، تفسیر الکاشف، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
- مکارم شیرای، ناصر و همكاران، 1376، تفسیر نمونه، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- هادوینیا، علی اصغر، 1387، فلسفه اقتصاد (در پرتو جهانبینی قرآن کریم)، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Mahyae, Javad, Azizi kiya, Gholam ali. (2026) Supernatural Factors of Economic Progress from the Viewpoint of the Holy Qur’an. Marifat, 28(10), 23-34
Javad Mahyae; Gholam ali Azizi kiya."Supernatural Factors of Economic Progress from the Viewpoint of the Holy Qur’an". Marifat, 28, 10, 2026, 23-34
Mahyae, J, Azizi kiya, G.(2026) 'Supernatural Factors of Economic Progress from the Viewpoint of the Holy Qur’an', Marifat, 28(10), pp. 23-34
