Cultural-diffusion has been one of the enemy’s strategies in recent years, which has been adopted by the arrogant powers to defeat the Islamic Revolution. Using a descriptive-analytical method, this paper studies the mechanisms of cultural-diffusion of the imperialistic system from the viewpoint of Ayatollah Khamenei, the Supreme Leader of the Islamic Republic of Iran. Through soft power theory, this paper examines the dimensions of cultural-diffusion in the economic, political, and cultural spheres. Some of the mechanisms and techniques of the arrogant system in this respect are as follows, destructing the religious beliefs, undermine the revolutionary values, magnification of social problems, deviation in Shiite rituals and dominating the educational system.
Title :نفوذ فرهنگی: سازوکارهای اعمال نفوذ فرهنگی نظام سلطه با تأکید بر اندیشههای مقام معظم رهبری
Abstract:
نفوذ فرهنگی یکی از اقدامات برنامه ریزی شدۀ دشمن است که طی سال های اخیر، نظام سلطه در ادامۀ تقابل با انقلاب اسلامی و به منظور شکست و جلوگیری از الگو شدن گفتمان انقلاب، از این راهبرد استفاده می کند. با توجه به اهمیت مسئلۀ نفوذ فرهنگی از منظر مقام معظم رهبری، پژوهش حاضر با روش توصیفی ـ تحلیلی در پی تبیین ماهیت نفوذ فرهنگی و بیان سازوکارهای نظام سلطه در این بعد از نفوذ است. نگارندگان با توجه به رهنمودها و سخنرانی های رهبر معظم انقلاب و از رهگذر نظریه قدرت نرم، پس از تبیین ماهیت نفوذ فرهنگی و اهداف نظام سلطه در این راهبرد، به بررسی ابعاد نفوذ فرهنگی که شامل سه عرصۀ اقتصادی، سیاسی و فرهنگی است، می پردازند، و علل و عوامل زمینه ساز نفوذ فرهنگی را بیان می کنند و پس از آن سازوکارها و شگردهای نظام سلطه را در نفوذ فرهنگی مورد توصیف و تحلیل قرار می دهند که این سازوکارها عبارتند از: تخریب باورهای دینی، تضعیف ارزش های انقلابی، بزرگ نمایی مشکلات اجتماعی، انحراف در مناسک شیعه و تسلط بر نظام آموزشی.
ابراهیمی، ابراهیم، 1385، آسیبشناسی آیین عزاداری، تهران، علمی و فرهنگی.
ابراهیمی، خدایار، 1396، «نفوذ فرهنگی زمینهساز سلطۀ همهجانبه دشمن با تأکید بر خودباختگی فرهنگی در اندیشه امام و رهبری»، مطالعات عملیات روانی، ش 43، ص 96ـ127.
اخترشهر، علی، 1392، «مبانی فلسفی ـ سیاسی حاکمیت در اندیشه اسلامی و سکولار با رویکرد انقلاب اسلامي»، مطالعات انقلاب اسلامی، ش 35، ص 155ـ178.
آرنت، هانا، 1385، «دین و روشنفکران»، ترجمة محمدسعید حنایی، بخارا، ش58، ص 203ـ206.
آقابخشی، علیاکبر و مينو افشاریفرد، 1386، فرهنگ علوم سیاسی، چ دوم، تهران، چاپار.
الواني، سیدمهدی، 1386، مدیریت عمومی، چ سی ویکم، تهران، نشر ني.
بيانات رهبر معظم انقلاب، در: www.leader.ir
حافظنیا، محمدرضا و دیگران، 1382، تحلیل مبانی جغرافیایی قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران، تهران، دانشگاه تربیت مدرس.
حمزهپور، علی، 1396، «نفوذ فکری و فرهنگی و چالشهای امنیتی پیشرو با تأکید بر مصرف رسانه نوین در کشور»، آفاق امنیت، ش35، ص 156-121.
خاتمی سبزواری، سیدجواد و زهره بقیعی، 1396، «مسئلۀ نفوذ فرهنگی در کلام مقام معظم رهبری با تکیه بر آیات قرآن»، فرهنگ در دانشگاه اسلامی، ش 25، ص 551-572.
دمارانش، الکساندر و ديويد اندلمن، 1385، جنگ جهانی چهارم، دیپلماسی و جاسوسی در عصر خشونت، ترجمۀ سهیلا کیانتاژ، چ پنجم، تهران، اطلاعات.
رحمانی، شمسالدین، 1368، فرهنگ و زبان، تهران، برگ.
رنجبران، داوود، 1388، جنگ نرم، تهران، ساحل اندیشه.
روشندل، جلیل، 1370، تحول در مفهوم استراتژی، در: مجموعه مقالات اولین سمینار بررسی تحول مفاهیم، تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی وزارت خارجه.
طهماسبيپور، امیرهوشنگ، 1378، نفوذ و استحاله؛ دلایل و ریشههای دشمنی قدرتهای استکباری با ایران، تهران، معاونت سیاسی نمایندگی ولیفقیه در قرارگاه ثارالله.
arjini, Hossein, Husaini-nejad , Bibi Raziye . (2026) Cultural-diffusion: The Mechanisms of Cultural-diffusion of the Imperialistic System, Emphasizing the Supreme Leader’s Thoughts. Marifat, 29(3), 33-44
Hossein arjini; Bibi Raziye Husaini-nejad ."Cultural-diffusion: The Mechanisms of Cultural-diffusion of the Imperialistic System, Emphasizing the Supreme Leader’s Thoughts". Marifat, 29, 3, 2026, 33-44
arjini, H, Husaini-nejad , B.(2026) 'Cultural-diffusion: The Mechanisms of Cultural-diffusion of the Imperialistic System, Emphasizing the Supreme Leader’s Thoughts', Marifat, 29(3), pp. 33-44
arjini, H, Husaini-nejad , B. Cultural-diffusion: The Mechanisms of Cultural-diffusion of the Imperialistic System, Emphasizing the Supreme Leader’s Thoughts. Marifat, 2026; 29(3): 33-44