Marifat, Volume 29, Issue 4, No 271, Year 2026, Pages 27-36
Shiite Discourse in the Scope of the Theological Thought of Qazi Nurullah Shustari
Article Type:
Promotional
Writers:
✍️ Hassan Karami mohammadabadi 
/ M.A. in Islamic Education, Tehran University / Hassankarami@ut.ac.ir
/ M.A. in Islamic Education, Tehran University / Hassankarami@ut.ac.irMohammad hosein Irandoost / Assistant Professor, Department of Philosophy, Qom Islamic Azad University / mohirandoost@gmail.com
Abstract:
Qazi Nurullah Shustari is one of the famous scholars of the tenth and eleventh centuries AH. Using a descriptive-analytical method, this paper analyzes the life and time of Qazi Nurullah Shustari, as two important factors in the formation of his theological thought. Recognizing the prevailing atmosphere and opposing ideas, despite the presence of some Akhbari scholars such as Mir Yousef Ali Astarabadi and some Sufi leaders, he was able to show the moderate face of Shi’a. He played a role in promoting the Shiite discourse through various methods such as letter writing, writing, teaching and cooperation with Sunni kings. He has written valuable works in explaining Shiite theology, such as “Iḥqāq al-Ḥaqq wa Izhaq al-Bāṭil”.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :گفتمان شیعی در گسترهی اندیشه کلامی قاضی نورالله شوشتری
Abstract:
بیان اندیشه های کلامی علمای شیعه، اثر ژرفی در نشر و تقویت اعتقادات مذهب و اعتلای گفتمان شیعی دارد. متکلمان شیعه همواره کوشیده اند در ضمن تبیین آموزه های اعتقادی دین، به دفاع از آن و پاسخ گویی به شبهات بپردازند. این عملکرد نقش مهم و تأثیر بسزایی در تکون هندسه معرفت دینی جوامع اسلامی هر عصر و زمانی داشته است.
قاضی نورالله شوشتری از علمای شهیر سده دهم و یازدهم هجری است. در این نوشتار با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی، ابتدا، «حیات» و «عصر قاضی»، به عنوان دو عامل مهم در تشکیل اندیشه کلامی ایشان مورد بررسی قرار می گیرد. قاضی نورالله با شناخت فضای حاکم و اندیشه های مخالف و نیز وجود برخی از علمای اخباری ازجمله میریوسفعلی استرآبادی و برخی سران صوفیه، توانست چهره اعتدالی شیعی خود را بروز دهد و با استفاده از نامه نگاری، تألیف و تدریس و حتی تعامل با پادشاهان اهل سنت، در اعتلای گفتمان شیعی نقش آفرین باشد و آثار فاخری در تبیین و تحلیل کلام شیعی، مانند «احقاق الحق» در تاریخ ماندگار کند.
References:
- ارموی، سیدجلالالدین، 1367ق، فیض الاله فی ترجمه قاضی نورالله، تهران، النهضة.
- اطهررضوی، سیدعباس، 1376، شیعه در هند، ترجمة مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- افندی، عبدالله، 1401ق، ریاضالعلماء و حیاض الفضلاء، تحقيق سيداحمد حسینی اشکوری، قم، خیام.
- امین عاملی، سیدمحسن، 1421ق، اعیان الشیعه، بیروت، دارالتعارف.
- امینی، عبدالحسین، 1363، شهیدان راه فضیلت، ترجمة ف ج، چ چهارم، تهران، روزبه.
- جعفریان، رسول، 1388، اسئله یوسفیه جدال اندیشگی تفکر شیعه اصولی با اخباری، تهران، مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.
- خان، کلبعباس، 1395، شناختنامه قاضی نورالله شوشتری، تحقیق محمد اسماعیلزاده و محمدعلی نظری، قم، جامعة مدرسین.
- دهخدا، علیاکبر، 1377، لغتنامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران.
- رازنهان، محمدحسن و همکاران، 1393، «اندیشه سیاسی قاضی نورالله شوشتری»، پژوهشنامه تاریخ اسلام، سال چهارم، ش 15، ص 67ـ98.
- شوشتری مرعشی، علاءالملک، 1352، فردوس در تاریخ شوشتر و برخی مشاهیر آن، تعلیق میرجلالالدین حسینی ارموی، تهران، انجمن آثار و مفاخر فرهنگی.
- شوشتری، نورالله، 1354، مجالسالمؤمنین، تهران، کتابفروشی اسلامیه.
- ـــــ ، 1367ق، الصوارم المهرقه فی نقد الصواعق المحرقه، تحقيق سیدجلالالدین ارموی، تهران، النهضة.
- ـــــ ، 1409ق، احقاق الحق و ازهاق الباطل، مقدمه و تعليقات از آيتالله العظمى سيدشهابالدين مرعشى نجفى، قم، کتابخانة آيتالله مرعشي نجفي.
- ـــــ ، 1426ق، مصائب النواصب فی الرد علی نواقض الروافض، تحقیق قیس العطار، قم، دلیل ما.
- گورکانی، نورالدین محمد جهانگیر، 1359، جهانگیر نامه (توزک جهانگیری)، تهران، بنیاد فرهنگی ایران.
- وفایی، سیدرضا، 1381، بررسی و تبیین آراء تفسیری و علوم قرآنی قاضی نورالله شوشتری، پایانامه کارشناسی ارشد، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Karami mohammadabadi , Hassan , Irandoost, Mohammad hosein. (2026) Shiite Discourse in the Scope of the Theological Thought of Qazi Nurullah Shustari . Marifat, 29(4), 27-36
Hassan Karami mohammadabadi ; Mohammad hosein Irandoost."Shiite Discourse in the Scope of the Theological Thought of Qazi Nurullah Shustari ". Marifat, 29, 4, 2026, 27-36
Karami mohammadabadi , H, Irandoost, M.(2026) 'Shiite Discourse in the Scope of the Theological Thought of Qazi Nurullah Shustari ', Marifat, 29(4), pp. 27-36
