Pages:
91-103
Receive Date: 2026/02/03
Accept Date: 2026/02/03
Abstract:
Family livelihood regulation model in the Islamic approach is closely related to the main function of the family in the upbringing of generations and also the macro goals of the Islamic economic system. Using a descriptive-analytical method, this paper studies the family livelihood regulation model in the Muslim family in two areas of business and income allocation. According to the findings, earning income in a Muslim family is done with the aim of providing a halal income between the limit of sufficiency and the limit of tazahum (the state where two obligations collide with each other but one is more). Earnings are allocated to the four sectors of consumption, savings, investment and charity. The family can save their surplus income for their future needs through income management and observing the principles of optimal consumption. Families also spend part of their surplus income to empower other families and meet their needs. The realization of the family livelihood model in Islamic economics and the realization of the next layers of support will improve the living conditions of families and at the macro level, it brings economic balance and stability to society.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :الگوی تقدیر معیشت خانواده در اقتصاد اسلامی
Abstract:
تبیین الگوی تقدیر معیشت خانواده در رویکرد اسلامی از آن جهت مهم است که تأمین معیشت خانواده می باید با کارکرد اصلی خانواده در پرورش نسل و همچنین اهداف کلان نظام اقتصادی اسلام سازگار باشد. این تحقیق با استفاده از روش تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای به دنبال تبیین الگوی تقدیر معیشت خانواده مسلمان در دو حوزة کسب و تخصیص درآمد میباشد. بنا به یافته های پژوهش، کسب درآمد در خانواده مسلمان با هدف گذاری تأمین درآمد حلال بین حد کفاف و حد تزاحم صورت می گیرد. درآمدهای کسب شده در چهار بخشِ مصرف، پس انداز، سرمایه گذاری و انفاق تخصیص داده می شود. خانواده با مدیریت صحیح درآمد، با رعایت کردن اصول حاکم بر الگوی مطلوب مصرف، ضمن تأمین احتیاجات اصلی خانواده، می تواند مازاد درآمد خود را برای نیازهای آینده در درون و بیرون خانواده پس انداز کند و همچنین با سرمایه گذاری شرعیِ مازاد درآمد خود، زمینه کسب درآمد مجدد در خانواده و همچنین زمینه اشتغال افراد بیکار را فراهم آورد. همچنین خانواده ها بخشی از درآمد مازاد خود را نیز برای توانمندسازی خانواده های دیگر و رفع نیاز آنان صرف می کنند. تحقق الگوی تقدیر معیشت خانواده در اقتصاد اسلامی و تحقق لایه های حمایتی بعدی، باعث می شود که وضعیت معیشتی خانواده ها بهبود یابد و در سطح کلان تعادل و ثبات اقتصادی در جامعه ایجاد شود.
References:
- نهجالبلاغه، 1414ق، تصحيح صبحي صالح، قم، هجرت.
- ابنشعبه حرانی، حسنبن علي، 1404ق، تحف العقول، قم، موسسة نشر اسلامي.
- پاینده، ابوالقاسم، 1385، نهج الفصاحه، قم، طلوع مهر.
- تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1410ق، غررالحکم و دررالکلم، قم، دارالکتاب الاسلامي.
- حرعاملی، محمدبن حسن، 1409ق، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آلالبيت.
- خليليان، محمدجمال، 1381، فرهنگ اسلامي و توسعة اقتصادي، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- رجایی، سیدمحمدکاظم، 1391، «توازن یا تداول ثروت در دست اغنیا»، معرفت اقتصاد اسلامی، ش 7، ص 23ـ46.
- رجايي، سيدمحمدکاظم و سيدمهدي معلمي، 1394، درآمدی بر مفهوم عدالت اقتصادی و شاخصهای آن، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- رجايي، سيدمحمدکاظم و مهدي خطيبي، 1392، شاخص اسراف و معیارهای آن، قم، مرکز بینالمللی ترجمه و نشر المصطفی.
- رزاقی، ابراهیم، 1385، الگوی مصرف و تهاجم فرهنگی، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- صافی، احمد، 1388، مدیریت و اقتصاد در خانواده، تهران، انجمن اولیا و مربیان جمهوری اسلامی ایران.
- صدر، سيدمحمدباقر، 1417ق، اقتصادنا، قم، دفتر تبلیغات اسلامی.
- صدوق، محمدبن علي، 1403ق، من لایحضر الفقیه، قم، جامعة مدرسين.
- طباطبایی بروجردی، حسين، 1399ق، جامع الاحادیث الشیعه، قم، مطبعة العلمیه.
- طبرسی، فضلبن حسن، 1407ق، مستدرک الوسائل، قم، مؤسسة آلالبيت.
- طوسی، محمدبن حسن، 1390، تهذیب الاحکام، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- فرزانه، مسعود، 1390، اقتصاد خانواده: کلیات اقتصاد خرد و کلان، مازندران، جهاد دانشگاهی.
- فیض کاشانی، ملامحسن، 1406ق، الوافی، اصفهان، كتابخانه امام اميرالمؤمنين على.
- کاکیا، لیدا، 1388، نگرشی نو بر اقتصاد خانواده، تهران، ورای دانش.
- کشوادی، طاهره، 1388، اقتصاد در خانواده، اصفهان، حدیث راه عشق.
- کلینی، محمدبن يعقوب، 1407ق، کافی، چ چهارم، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- گلپایگانی، سيدمحمدرضا، 1417ق، هدایة العباد، قم، دارالقرآن.
- مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
- محدث نوري، ميرزاحسين، 1414ق، مستدرکالوسائل، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- محمدی ریشهري، محمد، 1386، التنمیة الاقتصادیه فى الکتاب والسنه، همکاري سيدرضا حسيني، قم، دارالحدیث.
- مکارم شیرازی، ناصر، 1427ق، استفتائات جدید، قم، امام عليبن ابيطالب.
- موفق، علیرضا، 1392، اصلاح الگوی مصرف از منظر اخلاقی، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Motalebi fesharaki, Mohammad, Tavakkoli, Mohammad javad.(2026) Family Livelihood Regulation Model in Islamic Economics. Marifat, 29(5), 91-103
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Mohammad Motalebi fesharaki; Mohammad javad Tavakkoli."Family Livelihood Regulation Model in Islamic Economics". Marifat, 29, 5, 2026, 91-103
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Motalebi fesharaki, M, Tavakkoli, M.(2026) 'Family Livelihood Regulation Model in Islamic Economics', Marifat, 29(5), pp. 91-103
APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER
Motalebi fesharaki, M, Tavakkoli, M. Family Livelihood Regulation Model in Islamic Economics. Marifat, 2026; 29(5): 91-103