Marifat, Volume 29, Issue 7, No 274, Year 2026, Pages 21-31
The Position of Religious Education in Government
Article Type:
Promotional
Writers:
✍️ Asghar esmaili
/ MA student of Educational Sciences, Imam Khomeini Education and Research Institute / as.6642302@gmail.com
/ MA student of Educational Sciences, Imam Khomeini Education and Research Institute / as.6642302@gmail.comSeyyed mohammad sadegh Mousavi nasab / Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Imam Khomeini Education and Research Institute / mosavi@iki.ac.ir
/ Assistant Professor, Department of Educational Sciences, Imam Khomeini Education and Research Institute / mosavi@iki.ac.irAbstract:
The discussion of the duty of the government towards religious education is one of the important issues in the political philosophy of the government. Every government has a special approach to religious education. Using a descriptive-analytical method, this study aims to investigate this issue by reviewing the perspective of Machiavelli, liberalism and Islam in this field, and answer the question whether the government has a duty to the religious education of human beings or not. In this regard, Machiavelli argues that all the government's efforts is directed to maintaining power; In the view of liberalism, the aim is to satisfy material needs; But Islam, considering the material and spiritual needs of individuals, considers the duty of government beyond the natural and basic needs of the people and considers itself responsible for religious education and guiding individuals to the path of happiness; And this is what distinguishes religious government from secular government.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :جایگاه تربیت دینی در حکومت
Abstract:
بحث وظیفه یا عدم وظیفهی حکومت در قبال تربیت دینی از مسائل مهم فلسفه سیاسی حکومت است. هر حکومتی موضعی خاص در برابر تربیت دینی دارد. این پژوهش با هدف بررسی این مسئله، با روش توصیفی ـ تحلیلی ابتدا با بیان دیدگاه ماکیاول، لیبرالیسم و اسلام در این زمینه، به دنبال پاسخ به این سؤال است که آیا حکومت نسبت به تربیت دینی انسان ها وظیفه ای دارد؟ در این زمینه ماکیاول تمام تلاش حکومت را در جهت حفظ قدرت می داند؛ در دیدگاه لیبرالیسم برطرف کردن نیازهای مادی مدنظر بوده است؛ اما اسلام با توجه به نیازهای مادی و معنوی افراد، وظیفه حکومت را فراتر از نیازهای طبیعی و اولیه مردم دانسته و خود را نسبت به تربیت دینی و هدایت افراد به مسیر سعادت، مسئول می داند؛ و همین نکته، تمایز حکومت دینی با حکومت غیردینی را مشخص می کند.
References:
- نهجالبلاغه، 1388، ترجمة محمد دشتی، چ دوم، قم، اشکذر.
- ابنحنبل، احمدبن محمد، 1420ق، مسند، تحقیق عادل مرشد، بیروت، مؤسسة الرساله.
- ابنشعبه حراني، حسنبن علي، 1363، تحفالعقول، قم، دارالحدیث.
- ابنعقیل العقیل، عبدالله، 1426ق، سیاسة التعلیم فی المملکة العربیة السعودیة، ریاض، مکتبة الرشد.
- ارسطو، 1393، سیاست، ترجمة حمید عنایت، چ هفتم، تهران، امیرکبیر.
- اسماعیلعلی، سعید، 1380، «تربیت دینی»، در: مجموعه مقالات تعلیم و تربیت دینی، ترجمة شهابالدین مشایخیراد، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- اعرافی، علیرضا، 1390، سلسله مباحث فقه تربیتی، قم، مؤسسه اشراق و عرفان.
- ـــــ ، 1391، فقه تربیتی، تحقیق و نگارش سیدنقی موسوی، قم، مؤسسه فرهنگی هنری اشراق و عرفان.
- آقابخشی، علیاکبر، 1386، فرهنگ علوم سیاسی، تهران، چاپار.
- بیگدلی، علی، 1377، تاریخ اندیشه سیاسی در غرب، تهران، لادن.
- تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد، 1390، غررالحکم و دررالکلم، ترجمة سعید و لطیف راشدی، چ سوم، قم، پیام علمدار.
- جونز، و. ت، 1394، خداوندان اندیشه سیاسی، ترجمة علی رامین، تهران، امیرکبیر.
- جهاندی، علیرضا، 1382، «سیاست بهمثابه اعمال قدرت»، روزنامه مردمسالاری، ش 1371.
- حکیم، سیدمحمدباقر، 1377، الحکم الاسلامی بین النظریة و التطبیق، ترجمة سیدمحسن حکیم، تهران، بینا.
- حکیمی، محمدرضا و دیگران، 1378، الحیاة، ترجمة احمد آرام، چ دوم، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
- خدادادی، محمداسماعیل، 1390، مبانی علم سیاست، چ پنجم، قم، یاقوت.
- داودي، محمد، 1390، سيرة تربيتي پيامبر(ع) و اهلبيت(ع) در تربيتي ديني، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- دلشادتهرانی، مصطفی، 1379، حکومت حکمت، تهران، دریا.
- راهي، طيبه، 1390، نقش و راهکارهاي حکومت در تربيت ديني مردم از ديدگاه امام علي(ع)، قزوین، دانشگاه بینالمللی امام خمینی.
- رستمینسب، عباسعلی، 1388، «هدف غایی در تربیت دینی با رویکردی اسلامی»، در: همایش تربیت دینی در جامعه اسلامی معاصر؛ مقالات برگزیده، تدوین جمعی از نویسندگان، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- زارعان، محمدجواد، 1388، «تربیت دینی، تربیت لیبرال»، در: مجموعه مقالات تربیتی، تدوين عبدالرضا ضرابي، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- سعيدي، صمد، 1391، بررسي نقش حکومت اسلامي در تربيت ديني، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- ضرابی، عبدالرضا، 1388، مجموعه مقالات تربیتی: تربیت دینی، اخلاقی و عاطفی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- ـــــ ، 1398، جامعهشناسی تربیت دینی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- طباطبایی، سیدمحمدحسین، 1376، تفسیر المیزان، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
- طبرسی، فضلبن حسن، 1388، مجمعالبیان، تهران، نور وحی.
- طبری، محمدبن جریر، 1388، تاریخ طبری، تهران، اساطیر.
- عالم، عبدالرحمان، 1389، تاریخ فلسفه سیاسی غرب؛ عصر جدید و سده نوزدهم، تهران، دفتر مطالعات سیاسی و بینالمللی.
- عظيمي شوشتري، عباسعلي، 1388، اهداف و وظایف کلی دولت در اسلام، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- علمالهدی، جمیله، 1386، فلسفه تعلیم و تربیت رسمی از دیدگاه اسلام، تهران، سازمان پژوهش و برنامهریزی آموزشی وزارت آموزش و پرورش.
- ـــــ ، 1388، نظریه اسلامی تعلیم و تربیت، تهران، دانشگاه امام صادق و سازمان پژوهش و برنامهریزی درسی وزارت آموزشوپرورش.
- علمالهدي، عليبن حسن، 1363، رسالة المحکم و المتشابه: المعروف بتفسیر النعمانی، قم، شبستری.
- غزنوی، جواد، 1385، حکومت دینی یا سکولار؟، قم، آراسته.
- فاتحي، ابوالقاسم و محمدجواد ابوالقاسمي، 1391، درآمدي بر وظايف دولت ديني در برابر دين و اعتقادات مردم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- فارابی، ابونصر، 1379، سیاست مدینه، ترجمة سیدجعفر سجادی، چ سوم، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
- قمی، عباس، 1414ق، سفینة البحار، قم، اسوه.
- کاپلستون، فردریک، 1385، تاریخ فلسفه، ترجمة جلالالدین مجتبوی، تهران، سروش.
- لویت، مایری و گانير پلارد، 1380، «دین در مدارس»، در: مجموعه مقالات تعلیم و تربیت دینی، ترجمة شهابالدین مشایخیراد، قم، پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
- ماکیاولی، نیکولو، 1398، گفتارها، ترجمة محمدحسن لطفی، تهران، خوارزمی.
- متقي هندي، حسامالدين، 1367ق، کنزالعمال، تحقيق محمود عمر دمیاطی، بیروت، مؤسسة الرساله.
- مجلسی، محمدباقر، 1374، بحارالانوار، تهران، دارالکتب الاسلامیه.
- محمدی قشلاق، پریوش، 1397، «بررسی هوش معنوی و اخلاق اسلامی در تربیت دینی دانشآموزان دختر دوره متوسطه شهر ارومیه با نقش آموزههای اسلامی و دیدگاههای امام خمینی»، پژوهشهای اخلاقی، سال هشتم، ش 4، ص 165ـ182.
- مسلمبن حجاج قشیری نیسابوری، ابوالحسن، 1366ق، صحیح مسلم، بیروت، مؤسسة عزالدین.
- مشايخيراد، شهابالدين، 1380، مجموعه مقالات تعليم و تربيت ديني، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- مصباح، محمدتقي، 1388، نظریه سیاسی اسلام، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- منتظری، حسینعلی، 1368، دراسات في ولاية الفقيه و فقه الدولةالاسلاميه، قم، دارالفکر.
- موسکا، گائتانا و گاستون بوتو، 1370، تاریخ عقاید و مکتبهای سیاسی از عهد باستان تا امروز، ترجمة حسین شهیدزاده، تهران، مرواريد.
- موسوینسب، سیدمحمدصادق، 1388، «تربیت دینی؛ هدایت یا تلقین؟»، در: مجموعه مقالات تربیتی، تدوین عبدالرضا ضرابی، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
- ـــــ ، 1390، طراحی و تبیین الگوی عمومی تربیت دینی در قرآن، قم، جامعة المصطفي.
- نیازی، احمدعلی، 1389، «اهداف و وظایف حکومت دینی» معرفت سیاسی، ش 3، ص 149ـ171.
- واعظی، احمد، 1382، «اسلام و لیبرالیسم»، علوم سیاسی، سال ششم، ش 22، ص 32ـ52.
- ـــــ ، 1386، حکومت اسلامی، قم، مرکز مدیریت حوزه علمیه.
- وانگل، ت.، 1380، «مسائل دینی در تعلیم و تربیت»، در: مجموعه مقالات تعلیم و تربیت دینی، ترجمة شهابالدین مشایخیراد، قم، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
- هابز، توماس، 1380، لویاتان، ویرایش و مقدمه از سی. بی. مکفرسون، ترجمة حسین بشیریه، تهران، نشر نی.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
esmaili, Asghar, Mousavi nasab, Seyyed mohammad sadegh. (2026) The Position of Religious Education in Government. Marifat, 29(7), 21-31
Asghar esmaili; Seyyed mohammad sadegh Mousavi nasab."The Position of Religious Education in Government". Marifat, 29, 7, 2026, 21-31
esmaili, A, Mousavi nasab, S.(2026) 'The Position of Religious Education in Government', Marifat, 29(7), pp. 21-31
