Marifat, Volume 29, Issue 7, No 274, Year 2026, Pages 53-62
An Analysis of the Moral Virtue of Patience in Adversities in theLife of Hazrat Zahra (pbuh)
Article Type:
Promotional
Writers:
✍️ Samaneh Kargar Shooraki
/ Student of level three of Islamic ethics and education of Hazrat Zahra Higher Education Institute Meybod / sh.fayaz@chmail.ir
/ Student of level three of Islamic ethics and education of Hazrat Zahra Higher Education Institute Meybod / sh.fayaz@chmail.irMohammad Ali Mohiti Ardakan / Assistant Professor at the Department of Philosophy, Imam Khomeini Education and Research Institute / mohiti@iki.ac.ir
/ Assistant Professor at the Department of Philosophy, Imam Khomeini Education and Research Institute / mohiti@iki.ac.irAbstract:
According to Islamic teachings, patience is one of the four pillars of faith and one of the most important moral virtues on which the spiritual development of man in the arc of ascension depends. Undoubtedly, the practical life of the infallibles, including Hazrat Zahra, is the best guide and model for those on the path to nearness to God. Using the library method and the descriptive-analytical approach, the present research provides an analysis of patience in adversities in the life of Hazrat Zahra. Some narrations have divided patience into patience in sin, patience in obedience and patience in adversity. The first two types can clearly be observed in the life of Hazrat Zahra, but since some narrative and historical reports may cast doubt on her patience in calamities, the present paper tries to analyze the concept of patience and provide a correct and clear depiction of her patience in adversities, and introduce Hazrat Zahra as a role model of patience for the world.
Keywords:
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :تحلیل فضیلت اخلاقی صبر بر مصیبت در سیرهی حضرت زهرا علیها السلام
Abstract:
براساس آموزه های اسلامی، صبر یکی از چهار ستون ایمان است و از مهم ترین فضایل اخلاقی به شمار می رود که تکامل معنوی انسان در قوس صعود، به آن وابسته است. بدون تردید سیرة عملی معصومان علیهما السلام ازجمله حضرت زهرا علیها السلام بهترین راهنما و الگوی رهروان در مسیر قرب الهی است. محور پژوهش در مقالة حاضر، تحلیل صبر بر مصیبت در سیرة حضرت زهرا علیها السلام می باشد که با استفاده از روش کتابخانه ای و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی تدوین شده است. برخی روایات، صبر را به صبر از معصیت، صبر بر طاعت و صبر بر مصیبت تقسیم نموده اند. دو قسم اول به روشنی در سیرة حضرت زهرا علیها السلام ملاحظه می شود، اما ازآن جهت که ممکن است با توجه به برخی گزارش های نقلی و تاریخی در صبر ایشان هنگام مصیبت تردید شود، مقالة حاضر می کوشد با تحلیل مفهومی صبر، تصویری درست و روشن از صبر آن حضرت بر مصیبت را ارائه دهد و حضرت زهرا علیها السلام را الگوی صبر برای جهانیان معرفی کند.
Keywords:
References:
- نهجالبلاغه، 1379، ترجمة علينقي فيضالاسلام، چ پنجم، تهران، فیض الاسلام.
- مصباحالشريعة (منسوب به امام جعفرصادق(ع))، 1400ق، بیروت، اعلمی.
- تفسیر منسوب به امام حسن عسکري(عج)، 1409ق، تحقيق مدرسة امام مهدي(عج)، قم، مدرسة امام مهدي(عج).
- ابن ابيالحديد، عبدالحميدبن هبةالله، 1404ق، شرح نهجالبلاغه، تحقيق محمدابوالفضل ابراهیم، قم، کتابخانة آيتالله مرعشي نجفي.
- ابنشهرآشوب مازندرانی، محمدبن علي، 1379ق، مناقب آل ابیطالب، قم، علامه.
- ابنطاووس، عليبن موسي، 1374، الطرائف، ترجمة داود الهامی، چ دوم، قم، نوید اسلام.
- ابنفارس، احمدبن، 1404ق، معجم مقایس اللغة، قم، مکتب الاعلام الاسلامي.
- ابنمنظور، محمدبن مکرم، 1414ق، لسانالعرب، چ سوم، بیروت، دارالفکر.
- ابنهشام، عبدالملک، بيتا، السیرة النبویة، تحقيق مصطفی السقاء و ابراهیم ابیاری و عبدالحفیظ شلبی، بیروت، دارالمعرفه.
- بحرانی اصفهانی، عبداللهبن نورالله، 1413ق، عوالم العلوم و المعارف والأحوال من الآیات و الأخبار و الأقوال مستدرک سیدة النساء إلی الإمام الجواد، تحقيق محمدباقر موحد ابطحی اصفهانی، قم، مؤسسة الامام المهدي(عج).
- بحرانی، سیدهاشم، 1411ق، حلیة الأبرار فی احوال محمد و آله الأطهار(عج)، قم، مؤسسة المعارف الاسلامیه.
- تمیمي آمدي، عبدالواحدبن محمد، 1410ق، غرر الحکم و درر الکلم، تحقيق سيدمحمد رجائي، چ دوم، قم، دارالکتاب الاسلامي.
- جرجانی، حسينبن روح، 1378، جلاء الأذهان و جلاء الأحزان، تهران، دانشگاه تهران.
- جزائری، نعمتالله، 1427ق، ریاض الأبرار فی مناقب الأئمة الأطهار، بیروت، مؤسسة التاريخ العربي.
- ـــــ ، 1381، قصصالأنبیاء، ترجمة فاطمه مشایخ، تهران، فرحان.
- حرعاملی، محمدبن حسن، 1409ق، وسائل الشیعه، قم، مؤسسة آلالبيت(ع).
- حسنی واعظ، محمودبن محمد، 1376، تفسیر شریف البلابل القلاقل، تهران، احیاءکتاب.
- حسینی زبیدی، محمدمرتضی، 1414ق، تاجالعروس من جواهر القاموس، بيروت، دارالفکر.
- دیلمی، حسنبن محمد، 1412ق، ارشاد القلوب الی الصواب، قم، شريف الرضي.
- راغب اصفهاني، حسينبن محمد، 1427ق، مفردات الفاظ القرآن الکریم، چ دوم، قم، طلیعة نور.
- سلطان علیشاه، سلطان محمدبن حیدر، 1408ق، بیان السعادة فی مقامات العبادة، چ دوم، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات.
- شریفی، احمدحسین و حسن یوسفیان، 1388، پژوهشی در عصمت معصومان(ع)، تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامي.
- صدوق، محمدبن علي، 1376، الأمالی، چ ششم، تهران، کتابچي.
- ـــــ ، 1385، علل الشرائع، قم، داوري.
- ـــــ ، 1413ق، من لایحضره الفقیه، تحقيق علياکبر غفاری، چ دوم، قم، جامعة مدرسين.
- طبرسی، احمدبن علي، 1403ق، الاحتجاج علی اهل اللجاج، تحقيق محمدباقر خرسان، مشهد، مرتضي.
- طبرسي، فضلبن حسن، 1372، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، چ سوم، تهران، ناصر خسرو.
- ـــــ ، 1412ق، تفسیر جوامع الجامع، قم، مرکز مديريت حوزه علميه.
- طبری آملی، عمادالدین، 1383ق، بشارة المصطفی لشیعة المرتضی، چ دوم، نجف، الحيدريه.
- طریحی، فخرالدین، 1375، مجمع البحرین، چ سوم، تهران، مرتضوي.
- طوسی، محمدبن حسن، 1407ق، تهذیب الأحکام، تحقيق حسن موسوی خرسان، چ چهارم، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- ـــــ ، 1414ق، الأمالی، قم، دارالثقافه.
- عسکری، حسنبن عبدالله، 1400ق، الفروق فی اللغه، بيروت، دارالآفاق الجدیده.
- قرشی بنایی، علياکبر، 1371، قاموس قرآن، چ ششم، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- قضائی، محمدبن سلامه، 1361، شرح فارسی شهاب الأخبار (کلمات قصار پیامبر خاتم(ص))، تحقيق جلالالدين حسيني ارموي، تهران، علمي و فرهنگي.
- کبیر مدنی شیرازی، سیدعلیخان، 1384، الطراز الأول و الکناز لما علیه من لغة العرب المعول، مشهد، مؤسسة آلالبيت(ع) لاحیاءالتراث.
- کلینی، محمدبن یعقوب، 1407ق، الکافی، چ چهارم، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- مجلسی، محمدباقر، 1403ق، بحارالانوار، تحقيق جمعی از محققان، چ دوم، بیروت، دار احیاء التراثالعربي.
- ـــــ ، 1404ق، مرآة العقول فی شرح اخبار آلالرسول، چ دوم، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
- مجلسي، محمدتقي، 1406ق، روضة المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه، تحقيق حسین موسوي کرماني و عليپناه اشتهاردی، چ دوم، قم، مؤسسه فرهنگی اسلامی کوشانپور.
- محقق، فاطمه، 1391، عصمت از دیدگاه شیعه و اهل تسنن، تحقيق خلیل بخشیزاده، قم، آشیانه مهر.
- مطهری، مرتضی، 1371، قیام و انقلاب مهدی از دیدگاه فلسفه و تاریخ به ضمیمه شهید، چ دوازدهم، تهران، صدرا.
- ـــــ ، 1377، مجموعه آثار، چ هشتم، تهران، صدرا، ج 22.
- مغنیه، محمدجواد، 1424ق، التفسیر الکاشف، قم، دار الکتاب الاسلامي.
- مکي عاملي، زينالدينبن علي (شهيد ثاني)، بيتا، مُسکن الفؤاد عند فقد الأحبة و الأولاد، قم، بصیرتي.
- نراقی، ملامهدي، 1378، معراجالسعادة، چ ششم، قم، هجرت.
- ورامبن ابيفراس، مسعودبن عیسی، 1410ق، مجموعه ورام، قم، فقيه.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Kargar Shooraki, Samaneh, Mohiti Ardakan, Mohammad Ali. (2026) An Analysis of the Moral Virtue of Patience in Adversities in theLife of Hazrat Zahra (pbuh). Marifat, 29(7), 53-62
Samaneh Kargar Shooraki; Mohammad Ali Mohiti Ardakan."An Analysis of the Moral Virtue of Patience in Adversities in theLife of Hazrat Zahra (pbuh)". Marifat, 29, 7, 2026, 53-62
Kargar Shooraki, S, Mohiti Ardakan, M.(2026) 'An Analysis of the Moral Virtue of Patience in Adversities in theLife of Hazrat Zahra (pbuh)', Marifat, 29(7), pp. 53-62
