One of the important issues in ethical researches is the issue of moral responsibility, which its various aspects, including conditions and scope, have been studied. There is a difference between moral responsibility and the moral factor. Although they may have some similarities in some issues, they are two different notions. So, the question of this research is what are the conditions of the moral factor? What is the appropriate definition for it? To avoid confusion between moral responsibility and moral agent. Using a descriptive-analytical method, this paper studies the conditions of the moral factor from the perspective of Shia Imamiyah and Catholicism. The findings show that, the conditions of the moral factor are very similar to each other in Shia Imamiyah and Catholicism.
Title :شرایط عامل اخلاقی از منظر امامیه و آئین کاتولیک
Abstract:
یکی از بحث های مهم که در پژوهش های اخلاقی به آن پرداخته شده، مسئلهی مسئولیت اخلاقی است که جنبه های مختلف آن، اعم از شرایط و گستره، مورد واکاوی و بررسی قرار گرفته است. بین مسئولیت اخلاقی و عامل اخلاقی تفاوت وجود دارد؛ گرچه ممکن است در برخی از شرایط مشترک باشند، لکن دو مسئلهی متفاوت هستند. ازاین رو پرسشی که باید مورد تحقیق قرار گیرد این است که شرایط عامل اخلاقی چیست؟ تعریف مناسب برای آن کدام است؟ تا از خلط بین مسئولیت اخلاقی و عامل اخلاقی جلوگیری شود. در اثر پیش رو به شیوهی توصیفی ـ تحلیلی و روش کتابخانه ای، سعی شده است تا شرایط عامل اخلاقی از منظر امامیه و آئین کاتولیک، مورد بررسی قرار گیرد. در این نوشتار نشان داده می شود که شرایط عامل اخلاقی از منظر امامیه و آئین کاتولیک، با اندک تفاوتی، شباهت فراوانی با یکدیگر دارند. با توجه به بررسی های صورت گرفته، محور بحث در شرایط عامل اخلاقی، از منظر امامیه و آئین کاتولیک بحث تمییز است.
ـــــ ، 1407ق، تهذيب الأحكام، تحقيق سيدمحمدباقر خرسان، چ چهارم، تهران، دارالکتب الاسلاميه.
عمید، حسن، 1387، فرهنگ فارسی عمید، چ بیست و نهم، تهران، اميركبير.
فراهیدی، خلیلبن احمد، 1409ق، کتاب العين، چ دوم، قم، هجرت.
قربانيان، صالح، 1397، عامل اخلاقي و گسترة آن در اخلاق اسلامي و اخلاق سكولار، رساله دكتري، مدرسی معارف اسلامی، گرایش اخلاق اسلامی، قم، دانشگاه معارف اسلامي.
کتاب مقدس، 1996م، ترجمة قدیم، بيجا، انتشارات ایلام.
کلینی، محمدبن یعقوب، 1429ق، کافی، قم، دارالحدیث.
مشیری، مهشید، 1388، فرهنگ اطلس، چ دوم، تهران، آریان ترجمان.
مصباح، محمدتقي، 1393، فلسفه اخلاق، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
مصطفی، ابراهیم و دیگران، 1989م، المعجم الوسیط، استانبول، دارالدعوه.
مطهری، مرتضی، 1387، فلسفه اخلاق، چ سیام، تهران، صدرا.
معلوف، لوئیس، 1362، المنجد، قم، اسماعيليان.
معین، محمد، 1388، فرهنگ معین، چ بیست و ششم، تهران، اميركبير.
مفتاح، احمدرضا و دیگران، 1393، تعالیم کلیسای کاتولیک، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
مکگراث، آليستر، 1393، درسنامه الهیات مسیحی، ترجمة بهروز حدادی، چ دوم، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
میشل، توماس، 1377، کلام مسیحی، ترجمة حسین توفیقی، قم، دانشگاه ادیان و مذاهب.
نجفی، محمدحسن، 1404ق، جواهر الكلام في شرح شرائع الإسلام، چ هفتم، بیروت، دار احیاء التراث العربی.
وان وورست، رابرت ای، 1393، مسیحیت از لابهلای متون، ترجمة عباس رسولزاده و جواد باغبانی، چ دوم، قم، مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
Hosseini Qal’eh Bahman , Seyed akbar, Nouri, Mojtaba. (2026) The Conditions of the Moral Factor from the Perspective of Imamiyah and Catholicism. Marifat, 29(9), 67-78
Seyed akbar Hosseini Qal’eh Bahman ; Mojtaba Nouri."The Conditions of the Moral Factor from the Perspective of Imamiyah and Catholicism". Marifat, 29, 9, 2026, 67-78
Hosseini Qal’eh Bahman , S, Nouri, M.(2026) 'The Conditions of the Moral Factor from the Perspective of Imamiyah and Catholicism', Marifat, 29(9), pp. 67-78