Marifat, Volume 31, Issue 11, No 302, Year 2023, Pages 79-91
The Intelligence of Inanimate Bodies from the Perspective of the Qur'an
Article Type:
Promotional
Writers:
Hamid Aryan
/ Associate Professor of the Qur’anic Interpretation and Sciences, the IKI / aryan@iki.ac.ir
/ Associate Professor of the Qur’anic Interpretation and Sciences, the IKI / aryan@iki.ac.ir✍️ Mojtaba mostashreq / MA in the Qur’anic Interpretation and Sciences, the IKI / mojtaba.mostashreq@gmail.com
/ MA in the Qur’anic Interpretation and Sciences, the IKI / mojtaba.mostashreq@gmail.comAbstract:
Abstract
This paper deals with the intelligence of all beings, including inanimate bodies, from the perspective of the Qur'an. Focusing on the verses of the Holy Qur'an and using the analytical-interpretive method, this article investigates the intelligence of inanimate bodies. The result of the research shows that, firstly, the Holy Quran attributes actions such as glorification, prostration, humility, speech, negligence, etc. to all or some of the inanimate bodies, and, secondly, such attributions can be justified only by the fact that these beings are intelligent. Of course, there are other explanations for these attributions that are contrary to the outward of these verses and are difficult in some cases. Answering these justifications and revealing their weakness is another part of this research. The findings of this research are effective in changing the worldview of people and society, as well as in ethics, law, psychology, and the lifestyle of humans in facing creatures and interacting with them.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :شعورمندی جمادات از دیدگاه قرآن
Abstract:
پرسش دربارۀ شعورمندی همۀ موجودات ازجمله جمادات از دیدگاه قرآن، مسئلۀ این نوشتار است. این مقاله با تمرکز بر آیات قرآن کریم و روش تحلیلی ـ تفسیری، به بررسی شعورمندی جمادات پرداخته است. حاصل پژوهش نشان می دهد که اولاً قرآن کریم فعل و انفعالاتی همچون: تسبیح، سجده، خشوع، نطق، غفلت و... را به همه یا بعضی از جمادات نسبت می دهد؛ ثانیاً چنین نسبتی تنها با شعورمند بودن این موجودات توجیه معقولی می یابد. البته توجیهاتی دیگر نیز برای این نسبت ها ارائه شده که برخلاف ظاهر این آیات است و در مواردی تکلف آمیز است. پاسخ به این توجیهات و آشکار ساختن ضعف آنها بخش دیگری از رهاورد این تحقیق است. دستاورد این تحقیق در تغییر نگرش جهان شناختی فرد و جامعه و نیز در اخلاق، حقوق، روان شناسی و سبک زندگی انسان ها در مواجهه با موجودات و تعامل با آنها مؤثر است.
References:
- ابن‌سيده، علي‌بن اسماعيل، 1421ق، المحکم و المحيط الاعظم، بيروت، دارالکتب العلميه.
- ابن‌سينا، حسين‌بن عبدالله، 1375، الاشارات و التنبيهات، قم، البلاغة.
- ابن‌عاشور، محمدطاهر، 1420ق، تفسير التحرير و التنوير، بيروت، مؤسسة التاريخ العربي.
- ابن‌عربي، محيي‌الدين، بيتا، الفتوحات المکيه في معرفة اسرار المالکيه و الملکيه، بيروت، دار صادر.
- ابن‌فارس، احمد، 1404ق، معجم مقاييس اللغة، قم، مکتب الاعلام الاسلامي.
- ابن‌منظور، محمدبن مکرم، 1408ق، لسان‌العرب، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- ازهري، محمدبن احمد، 1421ق، تهذيب اللغة، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- اسعدي، محمدجواد، 1384، تسبيح موجودات از ديدگاه قرآن، روايات و عرفان، قم، انفال.
- آلوسي، محمودبن عبدالله، 1415ق، روح المعاني في تفسير القرآن العظيم و السبع المثاني، بيروت، دارالکتب العلميه.
- البغداديه، بنت‌النفيس، 2006م، شرح مشاهد الاسرار القدسية و مطالع الانوار الالهية، بيروت، دارالکتب‌العلميه.
- بيات، محمدحسين و حامده راستايي، 1394، «سريان علم در موجودات از منظر قرآن مجيد و تجلي آن در انديشه ملاصدرا»، سراج منير، سال ششم، ش 20، ص 7ـ27.
- جوادي آملي، عبدالله، 1396، تسنيم تفسير قرآن‌کريم، قم، اسراء.
- جوهري، اسماعيل‌بن حماد، 1404ق، تاج اللغة و صحاح العربيه، چ سوم، بيروت، دار العلم للملايين.
- جهامي، جيرار، 2006م، الموسوعة الجامعة لمصطلحات الفکر العربي و الاسلامي، بيروت، مکتبة لبنان ناشرون.
- حسن، عباس، 1428ق، النحو الوافي، قم، المحبين للطباعة و النشر.
- خطيب، عبدالکريم، 1424ق، التفسير القرآني للقرآن، بيروت، دارالفکر العربي.
- دغيم، سميح، 1998م، مصطلحات علم الکلام الاسلامي، بيروت، مکتبة لبنان ناشرون.
- دهخدا، علي‌اکبر، 1377، لغت‌نامه دهخدا، تهران، دانشگاه تهران.
- راغب اصفهاني، حسين‌بن محمد، 1412ق، مفردات الفاظ القرآن، بيروت، دارالشاميه.
- زمخشري، محمودبن عمر، 1407ق، الکشاف عن حقائق غوامض التنزيل و عيون الاقاويل في وجوه التأويل، چ سوم، بيروت، دارالکتاب‌العربي.
- سهروردي، شهاب‌الدين، 1372، مجموعه مصنفات (حکمة الاشراق)، تصحيح هانري کربن، چ دوم، تهران، مؤسسة مطالعات و تحقيقات فرهنگي.
- سيوطي، عبدالرحمن‌بن ابي‌بکر، 1404ق، درالمنثور في التفسير بالمأثور، قم، کتابخانه آيت‌الله مرعشي نجفي.
- صادقي تهراني، محمد، 1406ق، الفرقان في تفسير القرآن بالقرآن و السنة، چ دوم، قم، فرهنگ اسلامي.
- صدرالمتألهين، 1981م، الحکمة المتعالية في الأسفار العقلية الأربعة، چ سوم، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- صدوق، محمدبن‌علي، 1413ق، من لايحضره الفقيه، چ دوم، قم، انتشارات اسلامي.
- طباطبائي، سيدمحمدحسين، 1402ق، الميزان في تفسير القرآن، چ دوم، بيروت، مؤسسة الاعلمي للمطبوعات.
- طبرسي، فضل‌بن حسن، 1372، مجمع البيان في تفسير القرآن، چ سوم، تهران، ناصر خسرو.
- طريحي، فخرالدين، 1375، مجمع البحرين، چ سوم، تهران، مکتبة المرتضويه.
- طوسي، محمدبن حسن، بيتا، التبيان في تفسير القرآن، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- طيب، عبدالحسين، 1369، اطيب البيان في تفسير القرآن، چ دوم، تهران، اسلام.
- عجم، رفيق، 1999م، موسوعة مصطلحات التصوف الاسلامي، بيروت، مکتبة لبنان ناشرون.
- عسکري، حسن‌بن عبدالله (ابوهلال)، 1400ق، الفروق في اللغة، بيروت، دارالآفاق الجديده.
- عظيمي، علي، 1388، شعور موجودات در قرآن و روايات، پايان‌نامه کارشناسي ارشد، قم، دانشگاه قرآن و حديث.
- ـــــ ، 1397، «شعور موجودات در قرآن و روايات 1»، دانش‌ها و آموزه‌هاي قرآن و حديث، سال اول، ش 1، ص 114ـ144.
- ـــــ ، 1397، «شعور موجودات در قرآن و روايات 2»، دانش‌ها و آموزه‌هاي قرآن و حديث، سال اول، ش 2، ص 119ـ140.
- ـــــ ، 1397، «شعور موجودات در قرآن و روايات 3»، دانش‌ها و آموزه‌هاي قرآن و حديث، سال اول، ش 3، ص 120ـ144.
- ـــــ ، 1398، «شعور موجودات در قرآن و روايات 4»، دانش‌ها و آموزه‌هاي قرآن و حديث، سال دوم، ش 4، ص 107ـ130.
- ـــــ ، 1398، «شعور موجودات در قرآن و روايات 5»، دانش‌ها و آموزه‌هاي قرآن و حديث، سال دوم، ش 5، ص 111ـ133.
- عميد، حسن، 1390، فرهنگ فارسي عميد، چ سي و هشتم، تهران، اميرکبير.
- فخررازي، محمدبن‌عمر، 1420ق، التفسيرالکبير، چ سوم، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- فراهيدي، خليل‌بن احمد، 1406ق، کتاب العين، چ دوم، قم، هجرت.
- فيومي، احمدبن محمد، 1414ق، المصباح المنير، چ دوم، قم، هجرت.
- قمي، علي‌بن ابراهيم، 1363، تفسير القمي، چ سوم، قم، دارالکتاب.
- کاشاني، فتح‌الله، 1313، منهج الصادقين في الزام المخالفين، تهران، کتابفروشي اسلاميه.
- مجلسي، محمدباقر، 1403ق، بحار الانوار، چ دوم، بيروت، دار احياء التراث العربي.
- محيطي اردکان، محمدعلي، 1393، «بررسي تبيين علامه طباطبائي از شعور همگاني موجودات در تفسير الميزان»، معرفت فلسفي، ش 44، ص 39ـ69.
- ـــــ ، 1394، شعور موجودات در آينه آيات و روايات و تبيين آن براساس حکمت متعاليه، رسالة دکتري فلسفه، قم، مؤسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني.
- موسوي خميني، سيدروح‌الله، 1394، چهل حديث، تهران، مؤسسة تنظيم و نشر آثار امام خميني.
- ميراشرفي لنگرودي، سيدرسول و ديگران، 1397، «شعور از ديدگاه علامه طباطبائي در الميزان؛ مفهوم، انواع، آثار و گستره»، ذهن، ش 76، ص 35ـ58.
- نيکزاد، عباس، 1384، «سريان درک و شعور و عشق در همه موجودات»، رواق انديشه، سال پنجم، ش 43، ص 39ـ49.
- هاشمي شاهرودي، سيدمحمود، 1426ق، فرهنگ فقه مطابق با مذهب اهل‌بيت، قم، مؤسسة دائرة‌المعارف فقه اسلامي بر مذهب اهل‌بيت.
Copyright © 2023 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Aryan, Hamid, mostashreq, Mojtaba. (2023) The Intelligence of Inanimate Bodies from the Perspective of the Qur'an. Marifat, 31(11), 79-91
Hamid Aryan; Mojtaba mostashreq."The Intelligence of Inanimate Bodies from the Perspective of the Qur'an". Marifat, 31, 11, 2023, 79-91
Aryan, H, mostashreq, M.(2023) 'The Intelligence of Inanimate Bodies from the Perspective of the Qur'an', Marifat, 31(11), pp. 79-91
