Marifat, Volume 35, Issue 3, No 326, Year 2026, Pages 27-38

    The Doctrine of jari and tatbiq in the Quranic Thought of Imam Khamenei

    Article Type: 
    Research
    Writers:
    ✍️ Ameneh Shahbazi / Level 4 Student of Comparative Exegesis, Researcher at the Research Institute of Islamic Studies, Jamiat al-Zahra / valasrshahbazi@gmail.com
    Hasan Sadeghi / Level 4 in Jurisprudence and Principles, Qom Seminary / sadegi114@chmail.ir
    dor 20.1001.1.10236015.1405.35.3.3.2
    doi 10.22034/marifat.2025.5001498✓
    Abstract: 
    The doctrine of jari (the continuous flow of Quranic truths across time) and tatbiq (the application of these truths to specific contemporary contexts) constitute one of the fundamental principles of the Quran. This principle manifests the universality and eternity of the Quran. Consequently, the interpretation of Quranic verses is not restricted to the time and place of their revelation; rather, it flows throughout history. Imam Khamenei stands among those exegetes who have consistently utilized this principle. The significance of this matter lies in the extensive application of this principle, which has been instrumental in ensuring the contemporary relevance and practical applicability of Quranic teachings. Utilizing a descriptive-analytical approach, this study examines Imam Khamenei’s exegetical works, public addresses, and documentary sources to elucidate this dimension of his thought, seeking to determine the conceptualization of jari and tatbiq within his Quranic framework. Drawing upon narrative evidence, this study delineates the criteria for jari and tatbiq within his framework. Furthermore, it provides a critical assessment of specific case studies and explores the functional implications and benefits of these principles from his perspective. Consequently, Imam Khamenei’s perspective on the principle of jari and tatbiq represents an extension and development of Allamah Tabataba’i’s view, particularly concerning social and governance issues. In this regard, his mastery in operationalizing this principle remains unparalleled.
    چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
    Title :جری و تطبیق در اندیشه‌های قرآنی امام خامنه‌ای
    Abstract: 
    یکی از قواعد قرآنی، جری و تطبیق است. این قاعده جلوۀ جهانی و جاودانگی دارد. بر این اساس آیات قرآن منحصر در زمان و مکان نزول تفسیر نمی‌‌شود، بلکه در طول آن جریان دارد. امام خامنه‌ای از مفسرانی است که از این قاعده در موارد متعدد بهره برده است. اهمیت مسئله در به‌کار‌‌گیری فراوان این قاعده است که به روزآمد ‌‌کردن و کاربردی شدن معارف قرآن کمک شایانی کرده است. این مقاله با هدف شناساندن این بُعد از تفسیر امام خامنه‌‌ای با روش توصیفی ـ تحلیلی، با جست‌وجو در کتب تفسیری وی، بیانات، و نیز داده‌‌های کتابخانه‌‌ای، در پی پاسخ به این پرسش است که جری و تطبیق در اندیشه‌‌های قرآنی امام خامنه‌‌ای چگونه است؟ این پژوهش ضمن اشاره به دلایل روایی، ضوابط جری و تطبیق را از منظر ایشان مطرح کرده، و با نگاه آسیب‌شناسانه، به نمونه‌‌هایی اشاره می‌‌کند و با دید کارکردگرایی به آثار و فواید جری و تطبیق از دیدگاه معظم‌له پرداخته است. درنتیجه نگاه امام خامنه‌‌ای به قاعدۀ جری و تطبیق، در امتداد دیدگاه علامه طباطبائی و توسعۀ آن، به‌ویژه در مسائل اجتماعی و حکمرانی است. به‌گونه‌‌ای‌که در کاربردی کردن این قاعده، کمتر مفسری به پای ایشان می‌‌رسد.
    References: 
    • قرآن کریم.
    • ابن‌فارس، احمد بن زکریا (1404ق). معجم مقاییس اللغة. تصحیح عبدالسلام محمد هارون. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
    • ابن‌منظور، محمد بن مکرم (1414). لسان العرب. چ سوم. بیروت: دار صادر.
    • بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار با مسئولان و اقشار گوناگون مردم. در: farsi.khamenei.ir
    • بیانیۀ گام دوم انقلاب (1397). در: khamenei.ir.
    • جوادی آملی، عبدالله (1401). تفسیر تسنیم. تحقیق علی اسلامی. چ پانزدهم. قم: اسراء.
    • حسکانی، عبیدالله بن احمد (1411ق). شواهد التنزیل لقواعد التفضیل. تحقیق محمدباقر محمودی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • حسینی خامنه‌‌ای، سیدعلی (1397). طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن. چ هیجدهم. تهران: صهبا.
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1401الف). بیان قرآن (تفسیر سوره برائت). چ هفتم. تهران: انقلاب اسلامی.
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1401ب). بیان قرآن (تفسیر سوره بقره). تهران: انقلاب اسلامی.
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1401ج). بیان قرآن (تفسیر سوره تغابن). چ سوم. تهران: انقلاب اسلامی.
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1401د). بیان قرآن (تفسیر سوره جمعه). چ چهارم. تهران: انقلاب اسلامی.
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1401و). بیان قرآن (تفسیر سوره مجادله). چ هشتم. تهران: انقلاب اسلامی.
    • حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1401هـ .). بیان قرآن (تفسیر سوره حشر). چ دوم. تهران: انقلاب اسلامی.
    • راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق). المفردات فی غریب القرآن. تحقیق صفوان عدنان داودی. بیروت: دار العلم.
    • رضایی اصفهانی، محمدعلی (1387). منطق تفسیر قرآن. قم: جامعة المصطفی العالمیه.
    • شاکر، محمدکاظم (1376). روش‌های تأویل قرآن. چ سوم. قم: بوستان کتاب.
    • صدوق، محمد بن علی (1362). الخصال. قم: جامعۀ مدرسین.
    • صفار، محمد بن حسن (1404ق). بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد. تحقیق و تصحیح محسن بن عباسعلی کوچه‌باغی. چ دوم. قم: کتابخانۀ آیت‌الله مرعشی نجفی.
    • طباطبائی، سیدمحمدحسین (1417ق). المیزان فى تفسیر القرآن. چ پنجم. قم: جامعۀ مدرسین.
    • طبرسی، فضل بن حسن (1372). مجمع البیان فى تفسیر القرآن. تحقیق و مقدمۀ محمدجواد بلاغى. چ سوم. تهران: ناصر خسرو.
    • طوسی، محمد بن حسن (بی‌تا). التبیان فی تفسیر القرآن. مقدمۀ آقابزرگ تهرانى. تحقیق احمد قصیرعاملى. بیروت: دار احیاء التراث العربى.
    • عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه (1415ق). تفسیر نورالثقلین. تحقیق سیدهاشم رسولی محلاتی. چ چهارم. قم: اسماعیلیا.
    • عیاشی، محمد بن مسعود (1380ق). کتاب التفسیر. تحقیق سیدهاشم رسولی محلاتی. تهران: چاپخانه علمیه.
    • فرات کوفی، ابوالقاسم فرات بن ابراهیم (1410ق). تفسیر فرات الکوفی. تحقیق محمدکاظم محمودى. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
    • فراهیدى، خلیل بن احمد (1410ق). کتاب العین. چ دوم. قم: هجرت.
    • فیض کاشانی، ملامحسن (1415ق). تفسیر الصافی. تحقیق حسین اعلمی. چ دوم. تهران: صدر.
    • مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحار الانوار. تحقیق جمعی از محققان. چ دوم. بیروت: دار احیاء التراث العربی.
    • مسعودی، عبدالهادی (1400). فقه الحدیث 4. چ پنجم. قم: دارالحدیث.
    • مصطفوی، حسن (1360). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب.
    • مکارم شیرازی، ناصر و همکاران (1374). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
    • مودب، سیدرضا (1396). مبانی تفسیر قرآن. چ چهارم. قم: دانشگاه قم.
    • نفیسی، شادی (1392). مبانی جری و تطبیق از دیدگاه علامه طباطبائی. قرآن شناخت، 12، 5ـ26.
    Cite this article: RIS Mendeley BibTeX APA MLA HARVARD VANCOUVER

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Shahbazi, Ameneh, Sadeghi, Hasan. (2026) The Doctrine of jari and tatbiq in the Quranic Thought of Imam Khamenei. Marifat, 35(3), 27-38 https://doi.org/10.22034/marifat.2025.5001498.

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Ameneh Shahbazi; Hasan Sadeghi."The Doctrine of jari and tatbiq in the Quranic Thought of Imam Khamenei". Marifat, 35, 3, 2026, 27-38

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Shahbazi, A, Sadeghi, H.(2026) 'The Doctrine of jari and tatbiq in the Quranic Thought of Imam Khamenei', Marifat, 35(3), pp. 27-38

    APA | MLA | HARVARD | VANCOUVER

    Shahbazi, A, Sadeghi, H. The Doctrine of jari and tatbiq in the Quranic Thought of Imam Khamenei. Marifat, 2026; 35(3): 27-38