Marifat, Volume 35, Issue 2, No 325, Year 2026, Pages 93-105
The Forgotten Pillar of the Mosque: The Role of the Mosque Servant in Increasing Adolescents' Interest in Prayer
Article Type:
Promotional
Writers:
Zahra Fattahi hassan abad
/ PhD in Educational Technology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran / zfattahi1366@gmail.com
/ PhD in Educational Technology, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran / zfattahi1366@gmail.com✍️ mahdieh sadat Hoseini / Undergraduate Student in Primary Education, Department of Educational Sciences, Farhangian University, Yazd, Iran / Mahdiehhoseini44@gmail.com
/ Undergraduate Student in Primary Education, Department of Educational Sciences, Farhangian University, Yazd, Iran / Mahdiehhoseini44@gmail.comAzam salimian / Master's Student in Positive-Islamic Psychology, Islamic Azad University, Yazd, Iran / azamsalimian36@gmail.com
/ Master's Student in Positive-Islamic Psychology, Islamic Azad University, Yazd, Iran / azamsalimian36@gmail.com Registering DOI...⏳
Abstract:
The mosque, as the most important cultural and religious base in Islamic societies, plays a vital role in shaping the religious and social identity of individuals, particularly during adolescence. This research aims to examine and analyze the role of mosque servants as key elements in attracting adolescents to prayer and increasing their interest in religious devotions. This study initially seeks to investigate the factors hindering the attraction of adolescents to the mosque, and then, by identifying successful models of interaction between mosque servants and adolescents, offers practical strategies for attracting this age group to the mosque. In this research, conducted using a review-library method, the required sources were collected from reputable domestic and international databases, libraries, and scientific publications. The results of this investigation indicate that mosque servants, through the use of innovative approaches and the creation of attractive environments, can significantly contribute to increasing adolescents' interest in and participation in prayer and other religious activities. Furthermore, it is recommended that policies related to the training and empowerment of servants be implemented systematically and purposefully in order to fully utilize their capacity for attracting and encouraging adolescents.
چکیده و کلیدواژه فارسی (Persian)
Title :رکن فراموش‌شده مسجد: نقش خادم مسجد در افزایش علاقه نوجوانان به نماز
Abstract:
مسجد به‌عنوان مهم‌ترین پایگاه فرهنگی و مذهبی در جوامع اسلامی، نقشی حیاتی در شکل‌دهی هویت دینی و اجتماعی افراد، به‌ویژه در دوران نوجوانی ایفا می‌کند. این پژوهش با هدف بررسی و تحلیل نقش خادمین مسجد به‌عنوان عناصر کلیدی در جذب نوجوانان به نماز و افزایش علاقه آنان به عبادات دینی است. این مطالعه تلاش دارد ابتدا به بررسی عوامل عدم جذب نوجوانان به مسجد بپردازد، سپس با شناسایی الگوهای موفق تعامل بین خادمان مسجد و نوجوانان، راهکارهایی عملی برای جذب این گروه سنی به مسجد ارائه دهد. در این پژوهش که با روش مروری ـ کتابخانه‌ای انجام شده، منابع موردنیاز از پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر داخلی و بین‌المللی، کتابخانه‌ها و انتشارات علمی جمع‌آوری گردیده‌اند. نتایج این بررسی نشان می‌دهد که خادمان مسجد با استفاده از رویکردهای نوین و ایجاد محیط‌های جذاب، می‌توانند به‌طور قابل‌توجهی در افزایش علاقه و مشارکت نوجوانان در نماز و سایر فعالیت‌های دینی مؤثر باشند. به‌علاوه، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاری‌های مرتبط با آموزش و توانمندسازی خادمان به‌صورت سیستماتیک و هدفمند انجام شود تا از ظرفیت کامل آنها برای جذب و تشویق نوجوانان بهره‌برداری گردد.
References:
- قرآن کریم.
- ابن‌سعد، محمد بن سعد (1374). طبقات الکبرى. ترجمۀ محمود مهدوی دامغانی. تهران: فرهنگ اندیشه.
- اکبری، سیده‌زلیخا (1402). چگونگی ترغیب دانش‌آموزان به نماز. پژوهشنامه مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، 59(5)، 362ـ349.
- آل‌یاسین، سیدعلی (1382). نقش مذهب در حفظ سالمت روان. پیوند. 155 (7)، 38ـ45.
- بگلو، بهروز (1372). بررسی علل و عوامل درون مدرسه‌ای بر جذب دانش آموزان به نماز (طرح پژوهشی). تهران: وزارت آموزش و پرورش.
- کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. تصحیح علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
- حر عاملی، محمد بن حسن (بی‌تا). وسایل الشیعه. بیروت: دارالفکر.
- حسینی، روح‌الله (1374). بررسی راه‌های جذب دانش‌آموزان به نماز. (طرح پژوهشی). کرمانشاه: شورای تحقیقات آموزش و پرورش.
- حسین‌پور، علی‌اصغر (١٤٠٠). عوامل موثر در تقویت گرایش به اقامۀ نماز در ادارات دولتی از منظر آموزه‌های قرآنی (مطالعه موردی: آموزش و پرورش زابل). پایان‌نامه کارشناسی ارشد. آمل: دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم.
- حیدری، موسی‌الرضا (1397). نقش امام جماعت در جذب جوانان و نوجوانان برای پویایی و بالندگی مسجد. همایش بین‌المللی بازخوانی آثار علمی و فرهنگی انقلاب اسلامی ایران. آذربایجان شرقی.
- خاکی، غلامرضا (1397). بررسی روش تحقیق در پایان‌نامه‌نویسی. تهران: فوژان.
- خلیلی، مصطفی (1384). نقش نماز در شخصیت جوانان قم. چ دوم. قم: امیر.
- رحمت‌آبادی، اعظم (1393). فرهنگ‌سازی اقامه نماز در سیره پیامبر اکرم(ص). معرفت، 196(23)، 23ـ37.
- زویداوی، جمیله و همکاران (1402). آسیب‌شناسی ترویج فرهنگ نماز در بین نوجوانان و جوانان. پژوهشنامه مطالعات راهبردی علوم انسانی و اسلامی، 59 (5) 679ـ692.
- شریفی، علی، جوکار، مجید ( ۱۳۸۹). رنگ سفید از منظر قرآن و روانشناسی. پژوهشنامه علوم و معارف قرآن کریم، 2(7)، 91-108.
- طریقتی، مصطفی (1399). بررسی مهم‌ترین شیوه‌های دعوت دانش‌آموزان به نماز از دیدگاه دانش‌آموزان دوره دوم ابتدای. پیشرفت‌های نوین در روانشناسی، علوم تربیتی و آموزش و پرورش، 22 (3)، 75-84.
- فضل‌الهی، سیف‌الله و ملکی توانا، منصوره (1392). واکاوی عوامل جذب دانش‌آموزان به نماز جماعت مدارس. معرفت، 194(22)، 45ـ58.
- قربانی، علیرضا و جمعه‌نیا، سکینه (1397). نقش عوامل اجتماعی (خانواده مدرسه و گروه همسالان) در جامعه‌پذیری دانش‌آموزان استان گلستان. جامعه‌شناسی کاربردی، 70 (29)، 113ـ128.
- گندمکار، علی‌اکبر (1399). خادم نمونه. قم: دفتر مطالعات پژوهش‌ها و ارتباطات حوزوی. در: https: //masjedpajoh.ir
- ملکان، مهدیه و همکاران (1402). بررسی نقش مساجد در تربیت اسلامی دانش آموزان. هفتمین همایش ملی تحقیقات میان رشته‌ای در مدیریت و علوم انسانی. تهران.
- موظف رستمی، محمدعلی (1391). روش‌های جذب نوجوانان و جوانان به مساجد و نماز جماعت. تهران: ستاد اقامه نماز.
- نعیمی، ابراهیم (1393). بررسی جاذبه رفتاری اهالی مسجد در جذب و حفظ کودکان و نوجوانان. فروغ مسجد، 69 (27)، 201-238.
- نعیمی تاجدار، سیدسعید (١٣٩٥). آسیب‌شناسی گرایش جوانان به نماز جماعت و ارائه راهکار. تهران: کنگره پیشگامان پیشرفت.
References:
- Partige, S (1997). Character Education, Moral Education, Standards. A Discussion. USA: North Carolina.
- Romanowski, M. H (2008). Is School Prayer the Answer? Educational Forum, 11(8), 587-515.
Copyright © 2026 The Author(s). This article is published under the Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Cite this article:
RIS
Mendeley
BibTeX
APA
MLA
HARVARD
VANCOUVER
Fattahi hassan abad, Zahra, Hoseini, mahdieh sadat, salimian, Azam. (2026) The Forgotten Pillar of the Mosque: The Role of the Mosque Servant in Increasing Adolescents' Interest in Prayer. Marifat, 35(2), 93-105 https://doi.org/10.22034/marifat.2026.5001829.
Zahra Fattahi hassan abad; mahdieh sadat Hoseini; Azam salimian." The Forgotten Pillar of the Mosque: The Role of the Mosque Servant in Increasing Adolescents' Interest in Prayer". Marifat, 35, 2, 2026, 93-105
Fattahi hassan abad, Z, Hoseini, M, salimian, A.(2026) ' The Forgotten Pillar of the Mosque: The Role of the Mosque Servant in Increasing Adolescents' Interest in Prayer', Marifat, 35(2), pp. 93-105
